Thứ Hai, 20 tháng 1, 2014

ĐẶC ĐIỂM KINH TẾ KỸ THUẬT CŨNG NHƯ TỔ CHỨC CÔNG TÁC KẾ TOÁN TẠI CÔNG TY KDPTN HÀ NỘI.DOC

A.Lời mở đầu
Kinh doanh là việc thực hiện một hoặc một số hoặc tất cả các công đoạn của
quá trình đầu t từ sản xuất đến tiêu thụ sản phẩm hoặc thực hiện dịch vụ thị trờng
nhằm mục đích sinh lợi.
Mục đích lợi nhuận là mục tiêu trớc mắt, lâu dài và thờng xuyên của hoạt
động kinh doanh và nó cũng là nguồn động lực của kinh doanh. Muốn có lợi
nhuận thì doanh thu bán hàng và dịch vụ phải lớn và điều quan trọng là phải chiếm
đợc khách hàng. Công ty kinh doanh và phát triển nhà Hà Nội là một DNNN, trực
thuộc tổng công ty đầu t và phát triển nhà Hà Nội khi mới thành lập, công ty có
chức năng.
- Kinh doanh nhà
- Xây dựng nhà ở các công trình công cộng
- Sản xuất gạch ngói
Nhng cùng với sự phát triển của nền kinh tế thị trờng với bản chất là cạnh
tranh gay gắt nhằm mang lại lợi nhuận ngày càng cao, các doanh nghiệp phải tự b-
ơn chải để tìm ra những hớng đi mang tính chiến lợc phù hợp với sự phát triển của
đất nớc, công ty kinh doanh và phát triểnt nhà Hà Nội đang ngày càng khẳng đinh
đợc vị thế chỗ đứng của mình trên thị trờng.
Bài viết xin đợc trình bày một vài nét sơ lợc về: đặc điểm kinh tế kỹ thuật
cũng nh tổ chức công tác kế toán tại công ty KDPTN Hà Nội. Em xin chân
thành cảm ơn sự hớng dẫn của thầy cô giáo cùng ban lãnh đạo, phòng tài chính -
kế toán công ty KDPT nhà Hà Nội đã giúp đỡ em hoàn thành bài viết này.
1
B phần nội dung .
1 Đặc điểm hoạt động sản xuất kinh doanh của
công ty KDPT nhà Hà Nội
*Công ty kinh doanh phát triển nhà Hà Nội đợc thành lập theo quyết định số
1389/QD -UB ngày o3/04/1993 cuả UBND thành phố Hà Nội trên cơ sở sát nhập
của 3 công ty:
- Công ty xây dựng thanh Trì
- Công ty gạch Thanh Trì
- Công ty kinh doanh phát triển nhà Thanh trì
Công ty đợc UBND thành phố, trọng tài kinh tế cấp giấy phép đăng ký kinh
doanh số 108004 ngày 26 tháng 04 năm 1993.
Trụ sở chính của công ty đặt tại Tứ Hiệp - Thanh Trì - Hà Nội. Công ty
KDPT nhà Hà Nội là đơn vị hạch toán độc lập có nhiệm vụ:
- Kinh doanh nhà, mua nhà cũ, cải tạo nâng cấp để bán
- Sản xuất kinh doanh vật liệu xây dựng, trang trí nội thất
- Tổng thầu xây dựng của công trình dân dụng, hạ tầng kỹ thuật, san lấp mặt
bằng, thuỷ lợi giao thông nông thôn, các công trình phục vụ cho nông nghiệp.
- Tổ chức dịch vụ t vấn môi giới nhà đất
* Các giai đoạn để phát triển công ty
- Giai đoạn 1(Từ 1993 - 1996)
Thời gian này công ty đang tự định hớng trên cơ sở tìm hiểu và nắm bắt thị
trờng, giai đoạn này đợc khái quát nh sau:
+ Vốn ban đầu: 673.000.000 VND
+Trong đó vốn cố định là 647.000.000 VND
Vốn lu động 26.000.000 VND
+ Về quản lý tài chính: Khâu quản lý tài chính còn bị buông lỏng, việc theo
dõi, quản lý sổ sách kế toán còn cha chặt chẽ, bị thất lạc nhiều, dẫn đến gặp nhiều
khó khăn trong khâu đối chiéu công nợ.
+ Gặp nhiều khó khăn đối với các khoản nợ phải thu trong khi đó các khoản
nợ phảI trả thì không thể dây da kéo dài đợc.
2
+ Về lao động: Số lao động có trình độ thấp chiếm nhiều do tồn tại từ thời
bao cấp.
Trong giai đoạn này, công ty có bổ sung thêm một số ngành nghề kinh doanh
mới.
Tổ chức dịch vụ t vấn nhà đất, nhận thi công xây lắp mặt bằng các công trình
thuỷ lợi nội đồng và giao thông nông thôn.
Tổ chức dịch vụ t vấn xây dựng trong các ngành xây dựng dân dụng công
nghiệp, hạ tầng kỹ thuật đô thị và giao thông thuỷ lợi.
- Giai đoạn 2 Từ năm (1997 -2002)
Giai đoạn này đánh dấu bơc phát triển mạnh mẽ của công ty. Các công trình
do công ty thi công đều đợc chủ đầu t đánh giá cao về mặt chất lợng cũng nh kỹ
thuật.
Những kết quả đạt đợc trong giai đoạn này tạo thêm động lực cho việc đảm
nhận công trình có qui mô lớn nh
+ Dự án đầu t xây dựng và kinh doanh hạ tầng kỹ thuật đô thị ĐạiKim -
Định Công.
+ Dự án chợ trung tâm thị trấn Văn Điển.
+ Dự án khu đô thị Cầu Bơu.
Doanh thu quý I năm 2002 đạt 9.195.000.000VND nộp ngân sách
1.121.000.000 VND.
Trong giai đoạn này đánh dấu việc chuyển công ty sang đơn vị trực
thuộc( Tổng công ty phát triển nhà Hà Nội). Có quyết định số 78/7999/QD - UB
ngày 21/09/1999 của UBND thành phố Hà Nội. Công ty đã có những hớng đi mới
nh: mở rộng qui mô hoạt động sản xuất kinh doanh, giải quyết công ăn việc làm
cho ngời lao động, xử lý lao động chờ nghỉ chế độ.
Nâng cấp thêm nhiều trang thiết bị hiện đại phục vụ cho thi công, nâng cao
vai trò của cán bộ, công nhân viên phát huy tinh thần độc lập tự chủ.
1.2 Vốn
Vốn ban đầu: 673.000.000 VND
Trong đó:
Vốn cố định: 647.000.000 VND
3
Vốn lu động : 26.000.000 VND
Cho đến năm 2000 nguồn vốn doanh nghiệp là 42.289.810.000 VND
+ Vốn cố định 6.646.826.000VND
+ Vốn lu động 26.000.000 VND
Vốn lu động của doanh nghiệp cho đến quí I năm 2002 là 1.386.000.000đ.
Kế hoạch năm 2002 doanh nghiệp ớc tính tổng doanh thu là 75.000.000.000đ
Vốn lu động định mức đợc xác định năm 2002 là 19.946(Triệu đồng). Ước tính số
vốn lu động thiếu này sẽ đợc bổ sung dần từ ngân sách và doanh nghiệp tự bổ
xung.
Từ những số liệu thực tế và những ớc tính nêu trên cho thấy số lợng vốn lu
động của doanh nghiệp ngày càng tăng, có đợc điều đó là do sự vận động trớc hết
của bản thân doanh nghiệp kế đó phải kể đến sự trợ giúp của UBND thành phố Hà
Nội, sở tài chính vật giá Hà Nội, sở kế hoạch đầu t Hà Nội, Cục quản lý vốn và tài
sản nhà nớc tại doanh nghiệp, cùng với sự năng đống sáng tạo của toàn thể cán bộ
công nhân viên toàn doanh nghiệp
1.3.Thị truờng mặt hàng kinh doanh của công ty, nhiệm vụ chức năng của
công ty
* Các lĩnh vực kinh doanh
Trên cơ sở sự sát nhập của 3 công ty các lĩnh vực kinh doanh của công ty
kinh doanh phát triển nhà Hà Nội rất đa dạng: dịch vụ xây dựng sữa chữa nhà,
trang trí nội thất .bên cạnh đó công ty còn liên doanh liên kết với các cá nhân tổ
chức trong và ngoài nớc để phát triển sản xuất kinh doanh theo qui định của pháp
luật.
* Nhiệm vụ của công ty
Căn cứ vào quyết đinh thành lập công ty số 1389 QĐ - UB ngày 03 tháng 04
năm 1993 của UBND thành phố Hà Nội công ty có các nhiệm vụ chính nh sau
+ Làm thủ tục đăng ký kinh doanh hoạt động theo đúng qui định của Nhà n-
ớc.
+ Thực hiện đầy đủ các nội dung trong đơn xin thành lập và chịu trách nhiệm
trớc pháp luật
Ngày 15/12/1994 UBND thành phố Hà Nội ra quyết định số 3545/QĐUB bổ
sung một số nhiệm vụ của công ty nh sau:
Tổ chức dịch vụ t vấn nhà đất, thông tin môi giới nhà đất
+ Nhận thầu thi công, san lấp mặt bằng các công trình nội đồng và giao
thông nông thôn.
4
Sau khi chuyển sang trực thuộc tổng công ty đầu t và phát triển nhà Hà Nội,
công ty bổ sung thêm một số nhiệm vụ
+Xây dựng và lắp đặt các công trình dân dụng, giao thông đô thị( cấp thoát
nớc chiếu sáng).
+ Đào đắp đất đá, nề mộc, bê tông, sắt thép trong xây dựng, lắp đặt trang
thiết bị nội thất, ngoại thất công trình.
+ Xây dựng mới cảI tạo sữa chữa nâng cấp các công trình dân dụng: Nhà ở,
trờng học các công trình phục vụ nông nghiệp và giao thông nông thôn.
+ Kinh doanh nhà, mua nhà cũ cảI tạo để bán, kinh doanh vật liệu xây dựng.
+ Tổ chức dịch vụ t vấn nhà đất, môi giới nhà đất.
* Các chức năng của công ty
- Kinh doanh mua nhà cũ, xây dựng cải tạo để bán, cho thuê.
- Nhận thầu xây dựng các công trình kỹ thuật hạ tầng: san lấp mặt bằng, các
công trình dân dụng, giao thông đô thị.
- Kinh doanh vận tải hàng hoá đờng bộ.
- Kinh doanh khách sạn, dịch vụ và vui chơi giảI trí.
- Tổ chức dịch vụ t vấn nhà đất, thông tin môi giới nhà đất.
*Thị trờng sản phẩm
Lợi nhuận vừa là mục tiêu trớc mắt vừa là mục tiêu lâu dài của công ty. Lãnh
đạo công ty đã xác định rõ: Muốn có lợi nhuận thì doanh thu bán hàng và dịch vụ
phải lớn và phải chiếm đợc khách hàng. Đặc biệt trong nền kinh tế thị trờng có sự
cạnh tranh khốc liệt nh hiện nay, công ty càng cần phải nắm đợc kịp thời cơ chế
thị trờng và sản xuất kinh doanh những hàng hoá phù hợp với nhu cầu của thị tr-
ờng và khách hàng.
Trên cơ sở đó công ty đã đề ra mục tiêu của chiến lợc kinh doanh. Đó là phải
chiếm dợc khách hàng trong vùng, địa phơng, dần dần tạo đợc vị thế vững chắc
trong sự phát triển ổn định của công ty từ đó mở rộng thị trờng trong và ngoài nớc.
*Mặt hàng kinh doanh của công ty.
Nh đã trình bày ở trên khi mới thành lập Công ty KDPT nhà Hà Nội có chức
năng cơ bản.
- Kinh doanh Nhà.
5
- Xây dựng nhà ở và xây dựng các công trình công cộng.
- Sản xuất gạch ngói.
Tuy nhiên, do sự phát triển của nền kinh tế thị trờng mà bản chất là sự cạnh
tranh gay gắt nhằm mục tiêu lợi nhuận, công ty không ngừng vận động để tìm
kiếm những sản phẩm những mặt hàng mơí phù hợp với xu hớng đi lên của nền
kinh tế đất nớc. Vì lẽ đó với phơng châm đa phơng hóa quan hệ đa dạng hoá sản
phẩm, công ty kinh doanh nhà Hà Nội đã tập trung nghiên cứu để mở rộng nghành
nghê kinh doanh.
1.4.Kết quả kinh doanh của công ty trong quí năm 20002 so sánh qua một
số năm gần đây
Bảng kết quả kinh doanh quí I năm 2002
(Đơn vị triệu đồng)
STT Chi tiêu Quí 1 năm 2002
1 Tổng doanh thu 9.195
2 Tổng chi phí giá vốn cho doanh thu 8.912
3 Chi phí quản lýdoanh nghiêp 232
4 Lãi trớc thuế 246
5 Thuế thu nhập doanh nghiệp 78,8
6 Lợi nhuận sau thuế 167,3
7 Vốn lu động hiện có 1.368
8 Đầu t mua sắm 500
9 Nhu cầu vay vốn đầu t 74
10 Nguồn vốn đầu t 1.567
11 Tổng số lao động 950(ngời)
12 Thu nhập bình quân VND 1.000(nghìn đ/ngời)
13 Nộp ngân sách 1.121
Kết quả sản xuất kinh doanh qua các năm
ST
T
Chỉ tiêu 1996 1997 1998 1999 2000
1 Doanh thu (triệu đồng) 8.033 13.113 14,500 12000 48,65
6
5
2 Nộp Ngân sách Nhà nớc(triệu
đồng)
581 780 895 822 2453
3 Lợi nhuận (triệu đồng) 119 145 124 187 450
4 Thu nhập bình quân đầu ng-
ời(nghìn/ngời/tháng)
360 418 500 654 800
5 Tỷ suất lợi nhuận/DT(%) 1,48 1,12 0,85 0,86 0,92
6 Tỷ suất lợi nhuận/vốn(%) 17 18,3 15,4 20,8 50
2. Đặc điểm tổ chức bộ máy quản lý
2.1 Bộ máy quản lý
Sơ đồ bộ máy quản lý công ty KDPT nhà Hà Nội
7
Ban giám đốc
2.2.Chức năng nhiệm vụ của các phòng ban
- Phòng tổ chức hành chính
Gồm 2 chức năng:
+ Chức năng quản lý nhân lc, phân bổ nhân lc sắp xếp và bố trí nhân lc sao
cho hợp lý, theo dõi tiền lơng của các đơn vị, bộ phận trong DN.
8
Phòng
Tổ chức hành
chính
Phòng kế
hoạch
Phòng
Tài vụ Kế
toán
Ban quản lý
dự án
Phòng vật t
Kỹ thuật
Các đội
Sản xuất
VLXD
Các đội xây
dựng trực thuộc
công ty
Đội thi công cơ
giới
Đội điện nớc
Cửa hàng kinh
doanh vật liệu
xây dựng
Xởng cơ khí
+ Phục vụ đời sống y tế, văn th đánh máy điện nớc cho sinh hoạt, sản xuất
của công ty. Quản lý và điều động phơng tiện đi công tác, đánh máy, in ấn văn
bản giấy tờ tài liệu của công ty.
Phòng kế hoạch, có chức năng tham mu tổng hợp cho ban giám đốc đồng
thời có trách nhiệm ký kết hợp đồng với các cơ quan, đơn vị đối tác, lập dự toán
các công trình. Dựa trên cơ quan sở số liệu và căn cứ vào biên bản nghiêm thu của
các công trình, kiểm tra thống kê, tổng hợp sản lợng các công trình hoàn thành
hàng tháng, quý, năm, lập kế hoạch sản lợng quý, năm của toàn công ty.
- Phòng vật t kỹ thuật - thiết bị
+ Bộ phận kỹ thuật:
,Có nhiệm vụ thiết kế tổ chức thi công và giám sát chất lợng các công trình
, Theo dõi kiểm tra mọi nội dung, phơng thức sản xuất và thi công
, Thí nghiệm tỉ trọng cờng độ nguyên vật liệu sản xuất và mẫu thi công để
kịp thời thay đổi thành phần và chủng loại nguyên vật liệu cho phù hợp
, Nghiệm thu các công trình, các sản phẩm sản xuất đối với các đội bộ phận
trong công ty và các đơn vị đối tác
+ Bộ phận thiết bị vật t
, Giám sát chung về nhu cầu vật t, thiết bị trong công ty. Lập kế hoạch ph-
ơng án điều động máy, thiết bị các công trình, xử lý và giải quyết những vớng mắc
về tình trạng, thiết bị, tiến hành theo dõi, tổng hợp quá trình khấu hao, lập kế
hoạch sữa chữa bảo dỡng định kỳ và thờng xuyên đối với máy móc, thiết bị toàn
công ty
- Phòng tài vụ - kế toán
+ Có chức năng giám đốc đồng tiền, kiểm tra đồng tiền thu chi tài chính
trong từng công ty
+ Theo dõi tổng hợp các nghiêp vụ kinh tế phát sinh, tổng hợp chi phí về
nguyên liệu, nhân công và máy móc thiết bị sử dụng các công trình và hoạt động
sản xuất kinh doanh của công ty cũng nh các đơn vị, bộ phận trực thuộc.
+ Lập kế hoạch báo cáo kế toán với cấp trên và các cơ quan , đơn vị nhà nớc
có liên quan vào cuối tháng cuối kỳ sản xuất, thanh toán, quyết toán khối lợng
công nợ với các cá nhân đơn vị có liên quan.
+Tiến hành theo dõi, kiểm tra đôn đốc về mặt kỹ thuật tất cả các nghiêp vụ
hoạt động của công ty.
9
- Ban quản lý dự án
ở mỗi một dự án công trình đều đợc công ty lập ra, ban quản lý dự án của
công ty đó.
Ban quản lý dự án có nhiệm vụ đảm nhận điều hành và chỉ huy hoạt động sản
xuất, thi công của công trình do công ty giao cho.
Kiểm tra, theo dõi khối lợng, chất lợng công trình đang thi công vạch định
giám sát trực tiếp tiến độ, mức độ hoàn thành công việc, tiến hành nghiêm thu
từng phần, từng giai đoạn công trình thực hiện với bên ký kết.
Các đội sản xuất, đội vật liệu, đội xây dựng thi công, cơ giới các bộ trực
thuộc là những đơn vị chủ lc của công ty với chức năng trực tiếp tham gia vào hoạt
động sản xuất kinh doanh của toàn công ty. Thực hiện thi công sản xuất và hoàn
thiện công trình, sản phẩm công ty đã ký kết và nhận thầu. Các đội và các bộ phận
trực thuộc này đều có đầy đủ các chức năng, nhiệm vụ về một hệ thống tổ chức
quản lý hoạch toán kinh tế độc lập.
Với qui mô và cách thức tổ chức bộ máy quản lý nói trên có hệ thống công ty
điều kiện thực hiện tốt nhiệm vụ, quản lý chặt chẽ về mặt kinh tế, kỹ thuật với
từng đội, từng bộ phận, từng công trình.
3.Đặc điểm tổ chức sản xuất
Tổ chức sản xuất trong công ty theo phơng thức khoán gọn các công trình,
hạng mục công trình, khối lợng công việc cho các đơn vị trong nội bộ doanh
nghiệp (đội, xí nghiêp, phân xởng, các cửa hàng ). Trong quá trình khoán gọn,
không chỉ có tiền lơng mà còn có đủ các chi phí về vật liệu, công cụ dụng cụ thi
công, chi phí chung của bộ phận nhận khoán.

4.Đặc điểm tổ chức hạch toán kế toán
4.1 Tổ chức bộ máy kế toán
Sơ đồ tổ chức bộ máy kế toán của công ty KDPT nhà Hà Nội
10
- Kế toán trởng có trách nhiệm phụ trách chung và là ngời điều hành kế toán
tài chính.
Kế toán phó kiêm kế toán tổng hợp là ngời phụ trách kế toán và giải quyết
mọi chuyện khi kế toán trởng đi vắng.
- Thủ quỹ: Là ngời quản lý tài chính cho toàn công ty.
- Kế toán vật t là ngời tổng hợp phần thanh toán tạm ứng chi phí nguyên vật
liệu, tổng hợp tình hình nhập xuất kho nguyên vật liệu ở công ty.
- Kế toán thanh toán là ngời đảm nhiệm việc thanh toán với ngời mua và
thanh toán với ngời bán
- Kế toán ngân hàng là ngời phải tập hợp theo dõi Nợ, Có và các khoản phát
sinh của Ngân hàng.
Qua đây cho thấy cơ cấu bộ máy kế toán hiện nay đã tơng đối phù hợp với
đặc điểm và qui mô hoạt động sản xuất kinh doanh của công ty.
4.2 Tỏ chức vận dụng hệ thống chứng từ
Các chứng từ doanh nghiêp sử dụng gồm có:
*Các chứng từ tiền mặt
- Phiếu thu(Mẫu số 01-TT BB)
- Phiếu chi (Mẫu số 02-TT BB)
- Giấy đề nghị tạm ứng (Mẫu số 03-TT HD)
- Giấy thanh toán tạm ứng (Mẫu số 04-TT BB)
- Biên lai thu tiền (Mẫu số 05-TT HD)
- Bảng kiểm kê quỹ (Mẫu số 07-TT BB)
*Các chứng HTK
11
Kế toán trởng
Thủ quỹ Kế toán
vật t
Kế toán
thanh toán
Kế toán
ngân hàng
Kế toán
tổng hợp
Nhân viên kế toán, thủ kho ở
các đội, công trình
- Biên bản kiểm nhận vật t, sản phẩm hàng hóa
- Phiếu nhập kho
- Phiêu xuất kho
- Và một số chứng từ khác
4.3 Tổ chức vận dụng hệ thống tài khoản
Công ty sử dụng hầu hết các tài khoản trong chế độ kế toán hiện hành (ban
hành theo quyết định số 1141/TC/CĐKT ngày 1/11/1995 đã sữa đổi bổ xung) trừ
các tài khoản 128,129,139,155,157,161,212,213,229,344,451,532,và các tài khoản
ngoài bảng cân đối kế toán
4.4 Hình thức sổ và tổ chức vận dụng hệ thống sổ
- Hình thức sổ mà doanh nghiên nghiêp sử dụng là hình thức Nhật ký -chứng
từ. Công ty hạch toán theo phơng pháp KKTX gía nhập kho. Định kỳ là một tháng
12
Bảng kê Nhật ký chứng từ Sổ, thẻ kế toán
chi tiết
Chứng từ gốc và các
bảng phân bổ
+ Nhật ký chứng từ 1,2,3,4,5,6,7,8,9,10
+ Bảng kê số 1,2,3,4,5,6,7,8,9,10,11
+ Bảng phân bố số 1,2,3,4
+ Sổ kế toán chi tiết số 1,2,3,4,5,6,
4.5 Tổ chức vận dụng hệ thống báo cáo kế toán
Doanh nghiêp chủ yếu sử dụng các báo cáo Tài chính
- Báo cáo kết quả kinh doanh
- Báo cáo lu chuyển tiền tệ
- Bảng cân đối kế toán
- Thuyết minh báo cáo tài chính
Ngoài ra doanh nghiêp có sử dụng một vài Báo cáo quản trị, tuy nhiên loại
báo cáo này không đợc phổ biến.
Kết luận
Kể từ ngày thành lập đến nay công ty kinh doanh phát triển nhà Hà Nội đã
không ngừng củng cố phát triển. Ra đời vào đúng thời điểm thay đổi cơ chế hoạt
động ngành xây dựng. Công ty phải chịu thử thách gay gắt trong hoàn cảnh mới.
Song đợc sự giúp đỡ của Đảng uỷ lãnh đạo Tổng công ty bốn năm qua công ty đã
tiến hành và duy trì đợc sản xuất, tạo đủ việc làm, cuộc sống cho ngời lao động.
Sổ cái
Bảng tổng hợp
chi tiết
Báo Cáo Tài Chính
13

kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm tại Công ty vật tư thiết bị nông sản Thanh Trì - Hà Nội .doc

_______________________________________________________________
Ch ơng I
Các vấn đề chung về chi phí sản xuất và giá thành sản
phẩm
1.1 Đặc điểm tổ chức sản xuất của ngành sản xuất công nghiệp
Trong doanh nghiệp sản xuất công nghiệp, việc tổ chức công tác kế toán
vận dụng các phơng pháp kỹ thuật hạch toán, đặc biệt là vận dụng phơng pháp kế
toán tập hợp, phân bố chi phí sản xuất và phơng pháp tính giá thành sản phẩm
trong pham vi ngành sản xuất công nghiệp bắt nguồn từ những đặc điểm của quy
trình kỹ thuật và tổ chức sản xuất, từ tính đa dạng và khối lợng sản phẩm đợc sản
xuất ra, nói cách khác là bắt nguồn từ loại hình sản xuất của doanh nghiệp. Vì
vậy, nghiên cứu loại hình sản xuất của doanh nghiệp sẽ giúp cho việc tổ chức
công tác kế toán trong doanh nghiệp đợc hợp lý, đúng đắn và do đó phát huy đợc
chức năng, vai trò và vị trí của kế toán, trong đó công tác kế toán, quản lý kinh
tế, quản lý doanh nghiệp nói chung và quản lý chi phí sản xuất và giá thành sản
phẩm nói riêng.
Từ ngành kinh tế cấp I sẽ đợc phân chia thành các ngành kinh tế cấp II,
cấp III; có loại hình công nghệ sản xuất, tính chất quy trình công nghệ, phơng
pháp sản xuất sản phẩm, định kỳ sản phẩm và sự lặp lại của sản phẩm đợc sản
xuất ra khác nhau. Để nghiên cứu các loại hình sản xuất công nghiệp cần phải
tiến hành phân loại theo các tiêu thức khác nhau.
1.2 Khái niệm chi phí sản xuất và các cách phân loại chi phí sản xuất chủ
yếu.
1.2.1 Khái niệm chi phí sản xuất.
Chi phí sản xuất là biểu hiện bằng tiền của toàn bộ hao phí về lao động
sống, lao động vật hóa và các chi phí cần thiết khác mà doanh nghiệp chi ra để
tiến hành hoạt động sản xuất kinh doanh trong một thời kỳ.
1.2.2 Các cách phân loại chi phí sản xuất chủ yếu.
1.2.2.1 Phân loại chi phí sản xuất theo tính chất kinh tế (yếu tố chi phí).
______________________________________________________________
Lê Thanh Phơng - 38/A7
_______________________________________________________________
- Chi phí nguyên liệu, vật liệu: Bao gồm toàn bộ giá trị của các
loại nguyên liệu, vật liệu chính, vật liệu phụ, nhiên liệu, phụ tùng thay thế,
công cụ, dụng cụ sản xuất dành cho sản xuất kinh doanh trong kỳ báo cáo.
- Chi phí nhân công: Bao gồm toàn bộ chi phí trả cho ngời lao
động (tạm thời hay thờng xuyên) về tiền lơng (tiền công), các khoản phụ
cấp, trợ cấp có tính chất lơng, tiền ăn giữa ca và các khoản trích theo lơng
(KPCĐ, bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế) trong kỳ báo cáo.
- Chi phí khấu hao tài sản cố định: bao gồm chi phí khấu hao
toàn bộ tài sản cố định của các doanh nghiệp trong sản xuất kinh doanh
trong kỳ báo cáo.
- Chi phí dịch vụ mua ngoài: Bao gồm các chi phí về nhận
cung cấp dịch vụ từ các đơn vị khác phục vụ hoạt động sản xuất kinh
doanh của doanh nghiệp trong kỳ báo cáo nh: điện, nớc, điện thoại, vệ sinh
và các dịch vụ khác.
- Chi phí khác bằng tiền:Bao gồm các chi phí sản xuất kinh
doanh cha đợc phản ánh ở các chỉ tiêu trên, đã chi bằng tiền trong kỳ báo
cáo nh: tiếp khách, hội họp, thuê quảng cáo
1.2.2.2 Phân loại chi phí sản xuất theo công dụng kinh tế chi phí (khoản
mục chi phí)
- Khoản mục chi phí nguyên liệu, vật liệu trực tiếp: Bao gồm
chi phí về nguyên liệu chính, vật liệu phụ sử dụng trực tiếp cho hoạt động
sản xuất sản phẩm.
- Khoản mục chi phí nhân công trực tiếp: Bao gồm các khoản
phải trả cho ngời lao động trực tiếp sản xuất sản phẩm, dịch vụ nh: lơng,
các khoản phụ cấp lơng, tiền ăn giữa ca và các khoản trích theo lơng (bảo
hiểm xã hội, bảo hiểm y tế, KPCĐ).
- Khoản mục chi phí sản xuất chung: Gồm những chi phí phát
sinh tại bộ phận sản xuất (phân xởng, đội, trại sản xuất ), ngoài hai
khoản mục trên.
______________________________________________________________
Lê Thanh Phơng - 38/A7
_______________________________________________________________
1.2.2.3 Phân loại chi phí theo quan hệ với quan hệ sản lợng sản phẩm
sản xuất.
- Chi phí biến đổi (biến phí): là những chi phí có sự thay đổi về
lợng tơng quan tỉ lệ thuận với sự thay đổi của khối lợng sản phẩm sản xuất
trong kỳ nh: Chi phí nguyên liệu, vật liệu trực tiếp, chi phí nhân công trực
tiếp
- Chi phí cố định (định phí): là những chi phí không thay đổi về tổng
số khi có sự thay đổi khối lợng sản phẩm sản xuất trong mức độ nhẩt định nh chi
phí khấu hao tài sản cố định theo phơng pháp bình quân, chi phí điện thắp sáng

1.3 ý nghĩa của công tác quản lý chi phí sản xuất trong quá trình hoạt động
sản xuất kinh doanh.
- Quản lý chi phí sản xuất là phân tích tình hình dự toán chi
phí sản xuất.
- Quản lý chi phí sản xuất giúp lập kế hoạch cung ứng vật t,
tiền vốn, sử dụng lao động cho kỳ sau, cung cấp tài liệu để tính toán thu
nhập quốc dân. Công việc quản lý chi phí sản xuất cung cấp số liệu cho
công tác tính giá thành, phân tích tình hình thực hiện tính giá thành làm tài
liệu tham khảo để lập định mức chi phí sản xuất và lập kế hoạch giá thành
sản phẩm kỳ sau. Giúp cho các nhà quản lý xác định phơng pháp kế toán
tổng hợp phân bổ chi phí cho các đối tợng một cách đúng đắn và hợp lý.
Giúp cho công tác quản lý kinh doanh phân tích điểm hòa vốn và phục vụ
cho việc ra quyết định quản lý, cần thiết để hạ giá thành sản phẩm, tăng
hiệu quả kinh doanh.
1.4 Giá thành sản phẩm, phân loại giá thành sản phẩm.
1.4.1 Giá thành sản phẩm:
Giá thành sản xuất của sản phẩm, dịch vụ là chi phí sản xuất tính cho một khối l-
ợng hoặc một đơn vị sản phẩm, công việc, lao vụ do doanh nghiệp sản xuất đã
hoàn thành trong điều kiện công suất bình thờng.
______________________________________________________________
Lê Thanh Phơng - 38/A7
_______________________________________________________________
Giá thành sản phẩm là một chỉ tiêu kinh tế tổng hợp, phản ánh chất lợng họat
động sản xuất và quản lý sản xuất, là căn cứ quan trọng để xác định giá bán và
xác định hiệu quả kinh tế của hoạt động sản xuất.
1.4.2 Phân loại giá thành sản phẩm.
1.4.2.1 Phân loại giá thành sản phẩm theo thời gian và cơ sở số liệu tính
giá thành.
- Theo cách phân loại này, giá thành sản phẩm chia làm 3 loại:
+ Giá thành kế hoạch: Là giá thành sản phẩm đợc tính trên cơ sở chi
phí sản xuất, kế hoạch và sản lợng kế hoạch. Giá thành kế hoạch do bộ phận
kế hoạch xác định trớc khi tiến hành sản xuất.
Giá thành kế hoạch là mục tiêu phấn đấu của doanh nghiệp, là căn cứ
để phân tích tình hình thực hiện kế hoạch giá thành.
+ Giá thành định mức: Là giá thành sản phẩm đợc tính trên cơ sở định
mức chi phí sản xuất hiện hành và chỉ tính cho một đơn vị sản phẩm. Việc
tính giá thành định mức đợc thực hiện trớc khi tiến hành sản xuất, chế tạo sản
phẩm.
Giá thành định mức là công cụ quản lý định mức của doanh nghiệp, là
thớc đo chính xác để đánh giá kết quả sử dụng tài sản, vật t, lao động và giúp
cho việc đánh giá đúng đắn các giải pháp kinh tế, kỹ thuật mà doanh nghiệp
đã thực hiện trong quá trình sản xuất nhằm nâng cao hiệu quả sản xuất kinh
doanh.
+ Giá thành thực tế: là giá thành sản phẩm đợc tính toán trên cơ sở số
liệu chi phí sản xuất thực tế phát sinh tập hợp đợc trong kỳ và sản lợng sản
phẩm thực tế đã sản xuất trong kỳ. Giá thành thực tế đợc tính toán sau khi kết
thúc quá trình sản xuất sản phẩm.
Giá thành thực tế là chỉ tiêu kinh tế tổng hợp để xác định kết quả hoạt
động sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp.
1.4.2.2 Phân loại giá thành theo phạm vi tính toán.
Theo cách phân loại này giá thành sản phẩm chia làm 2 loại:
- Giá thành sản xuất ( còn gọi là giá thành công xởng): Bao gồm chi
phí nguyên liệu, vật liệu trực tiếp; Chi phí nhân công trực tiếp; Chi phí sản xuất
______________________________________________________________
Lê Thanh Phơng - 38/A7
_______________________________________________________________
chung tính cho sản phẩm hoàn thành, dịch vụ đã cung cấp. Giá thành sản xuất đ-
ợc sử dụng để ghi sổ kế toán thành phẩm đã nhập kho hoặc giao cho khách hàng
và là căn cứ để doanh nghiệp tính giá vốn hàng bán, tính lợi nhuận gộp của hoạt
động bán hàng và cung cấp dịch vụ.
- Giá thành toàn bộ: Bao gồm giá thành sản xuất và chi phí bán hàng,
chi phí quản lý doanh nghiệp tính cho sản phẩm đã bán.
Giá thành toàn bộ của sản phẩm là căn cứ để xác định kết quả hoạt động
sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp.
1.5 Đối tợng tập hợp chi phí sản xuất, đối tợng tính giá thành sản phẩm.
1.5.1 Đối tợng tập hợp chi phí sản xuất.
1.5.1.1 Khái niệm chi phí sản xuất.
Chi phí sản xuất là biểu hiện bằng tiền của toàn bộ hao phí về lao động
sống, lao động vật hóa và các chi phí cần thiết khác mà doanh nghiệp chi ra để
tiến hành hoạt động sản xuất kinh doanh trong một thời kỳ.
1.5.1.2 Căn cứ để xác định đối tợng tập hợp chi phí sản xuất.
- Đặc điểm và công dụng của chi phí trong quá trình sản xuất.
- Đặc điểm cơ cấu tổ chức sản xuất của doanh nghiệp.
- Quy trình công nghệ sản xuất, chế tạo sản phẩm.
- Đặc điểm của sản phẩm (đặc tính kỹ thuật, đặc điểm sử dụng, đặc
điểm thơng phẩm )
- Yêu cầu, trình độ quản lý sản xuất kinh doanh.
1.5.1.3 Các đối tợng tập hợp chi phí sản xuất.
- Đối tợng tập hợp chi phí sản xuất là phạm vi, giới hạn và chi phí sản
xuất cần tập hợp nhằm để kiểm tra, giám sát chi phí sản xuất và phục vụ công tác
tính giá thành sản phẩm.
- Đối với ngành công nghiệp, đối tợng tập hợp chi phí sản xuất có thể
là loại sản phẩm, dịch vụ; nhóm sản phẩm cùng loại; chi tiết, bộ phận sản phẩm;
phân xởng, bộ phận; giai đoạn công nghệ; đơn đặt hàng.
1.5.2 Đối tợng tính giá thành sản phẩm.
______________________________________________________________
Lê Thanh Phơng - 38/A7
Giá thành
toàn bộ
=
Giá thành
sản xuất
+
Chi phí bán
hàng
+
Chi phí quản lý
doanh nghiệp
_______________________________________________________________
1.5.2.1 Khái niệm giá thành sản phẩm.
Giá thành sản phẩm là một chỉ tiêu kinh tế tổng hợp, phản ánh chất lợng
hoạt động sản xuất và quản lý sản xuất, là căn cứ quan trọng để xác định giá bán
và xác định hiệu quả kinh tế của hoạt động sản xuất.
1.5.2.2 Các căn cứ để xác định đối tợng tính giá thành sản phẩm.
- Để xác định đối tợng tính giá thành đúng đắn phải dựa vào các căn
cứ sau: Đặc điểm tổ chức sản xuất; Quy trình công nghệ sản xuất sản phẩm; Yêu
cầu trình độ quản lý; Trình độ ứng dụng máy vi tính trong công tác kế toán của
doanh nghiệp.
- Xét về mặt tổ chức sản xuất:
+ Nếu tổ chức sản xuất đơn chiếc (nh doanh nghiệp đóng tàu, công ty
xây dựng cơ bản ) thì từng sản phẩm, từng công việc là đối tợng tính giá
thành.
+ Nếu tổ chức sản xuất hàng loạt hoặc sản xuất theo đơn đặt hàng thì
đối tợng tính giá thành là từng loạt sản phẩm hoặc từng đơn đặt hàng.
+ Nếu tổ chức sản xuất nhiều loại sản phẩm, khối lợng lớn (nh dệt vải,
sản xuất bánh kẹo ) thì mỗi loại sản phẩm là một đối tợng tính giá thành.
- Xét về qui trình công nghệ sản xuất.
+ Nếu quy trình công nghệ sản xuất giản đơn thì đối tợng tính giá
thành là thành phẩm hoàn thành hoặc có thể là nửa thành phẩm tự chế biến.
+ Nếu quy trình công nghệ sản xuất phức tạp kiểu song song thì đối t-
ợng tính giá thành có thể là bộ phận, chi tiết sản phẩm hoặc sản phẩm lắp ráp
hoàn chỉnh.
1.5.2.3 Các loại đối tợng tính giá thành sản phẩm.
Đối tợng tính giá thành là các loại sản phẩm do doanh nghiệp sản xuất ra
dịch vụ cung cấp cho khách hàng cần phải tính tổng giá thành và giá thành đơn
vị.
1.6 Nhiệm vụ kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm.
- Căn cứ vào đặc điểm quy trình công nghệ, đặc điểm tổ chức sản
xuất sản phẩm của doanh nghiệp để xác định đối tợng tập hợp chi phí sản xuất và
đối tợng tính giá thành.
______________________________________________________________
Lê Thanh Phơng - 38/A7
_______________________________________________________________
- Tổ chức tập hợp và phân bổ từng loại chi phí sản xuất theo đúng đối
tợng tập hợp chi phí sản xuất và bằng phơng pháp thích hợp. Cung cấp kịp thời
những số liệu, thông tin tổng hợp về các khoản mục chi phí, yếu tố chi phí đã quy
định, xac định đúng đắn trị giá sản phẩm dở dang cuối kỳ.
- Vận dụng phơng pháp tính giá thành thích hợp để tính toán giá
thành và giá thành đơn vị của các đối tợng tính giá thành theo đúng khoản mục
quy định và đúng kỳ tính giá thành sản phẩm đã xác định.
- Định kỳ cung cấp các báo cáo về chi phí sản xuất và giá thành cho
các cấp quản lý doanh nghiệp tiến hành phân tích tình hình thực hiện các định
mức và dự toán chi phí, phân tích tình hình thực hiện kế hoạch giá thành và kế
hoạch hạ giá thành sản phẩm, phát hiện các hạn chế và khả năng tiềm tàng, đề
xuất các liệu pháp để giảm chi phí, hạ giá thành sản phẩm.
1.7 Kế toán tập hợp chi phí sản xuất.
1.7.1 Tài khoản kế toán chủ yếu sử dụng.
1.7.1.1 Tài khoản 621 - chi phí nguyên liệu, vật liệu trực tiếp.
Để phản ánh chi phí nguyên liệu, vật liệu sử dụng trực tiếp cho hoạt động
sản xuất sản phẩm, dịch vụ của các ngành công nghiệp, xây lắp, nông, lâm, ng
nghiệp
Kết cấu và nội dung phản ánh của tài khoản 621 - chi phí NL,VL trực tiếp:
Bên nợ:
Trị giá thực tế nguyên liệu, vật liệu xuất dùng trực tiếp cho họat động sản
xuất sản phẩm hoặc thực hiện dịch vụ trong kỳ hạch toán.
Bên có:
- Trị giá nguyên liệu, vật liệu sử dụng không hết nhập lại kho.
- Kết chuyển chi phí NL, VL trực tiếp trên mức bình thờng không đợc tính
vào trị giá hàng tồn kho, tính vào giá vốn hàng bán trong kỳ.
- Kết chuyển chi phí NL, VL trực tiếp binh thờng phát sinh ở mức bình th-
ờng vào bên Nợ TK 154 - chi phí sản xuất kinh doanh dở dang (hoặc bên
Nợ TK 631 - Giá thành sản xuất)
TK 621 không có số d cuối kỳ và phản ánh chi tiết cho từng đối tợng tập hợp
chi phí.
______________________________________________________________
Lê Thanh Phơng - 38/A7
_______________________________________________________________
1.7.1.2 Tài khoản 622 - chi phí nhân công trực tiếp.
Để phản ánh chi phí lao động trực tiếp tham gia vào quá trình hoạt động
sản xuất kinh doanh trong các ngành công nghiệp, nông, lâm, ng nghiệp, xây
dựng cơ bản, dịch vụ.
Kết cấu và nội dung của TK 622 - Chi phí nhân công trực tiếp.
Bên Nợ:
Chi phí nhân công trực tiếp tham gia trực tiếp vào quá trình sản xuất sản
phẩm.
Bên Có:
- Kết chuyển chi phí nhân công trực tiếp trên mức bình thờng không đợc
tính vào trị giá hàng tồn kho, tính vào giá vốn hàng bán trong kỳ.
- Kết chuyển chi phí nhân công trực tiếp binh thờng phát sinh ở mức bình
thờng vào bên Nợ TK 154 - chi phí sản xuất kinh doanh dở dang (hoặc bên
Nợ TK 631 - Giá thành sản xuất)
TK 622 không có số d cuối kỳ và phản ánh chi tiết cho từng đối tợng tập hợp
chi phí.
______________________________________________________________
Lê Thanh Phơng - 38/A7
_______________________________________________________________
1.7.1.3 Tài khoản 627 - chi phí sản xuất chung.
Để phản ánh chi phí phục vụ sản xuất, kinh doanh chung phát sinh ở phân
xởng, bộ phận sản xuất, đội, công trờng
Kết cấu và nội dung TK 627 - chi phí sản xuất chung.
Bên Nợ:
Các chi phí sản xuất chung phát sinh trong kỳ.
Bên Có:
- Các khoản ghi giảm chi phí sản xuất chung.
- Chi phí sản xuất chung cố định phát sinh ở mức bình thờng và chi phí sản
xuất chung biến đổi đợc kết chuyển vào TK 154 - chi phí sản xuất kinh
doanh dở dang ( hoặc tài khỏan 631 - giá thành sản xuất).
- Chi phí sản xuất chung cố định phát sinh trên mức bình thờng đợc kết
chuyển vào TK 632 - giá vốn hàng bán.
- Tài khoản 627 - chi phí sản xuất chung không có số d cuối kỳ.
Tài khoản 627 có các tài khoản cấp II
Tài khoản 627 1 chi phí nhân viên phân xởng
Tài khoản 627 2 chi phí vật liệu
Tài khoản 627 3 chi phí dụng cụ sản xuất
______________________________________________________________
Lê Thanh Phơng - 38/A7
_______________________________________________________________
Tài khoản 637 4 chi phí khấu hao tài sản cố định
Tài khoản 627 7 chi phí dịch vụ mua ngoài
Tài khoản 627 8 chi phí bằng tiền khác.
1.7.1.4 Tài khoản 154 - chi phí sản xuất kinh doanh dở dang.
Để tổng hợp chi phí sản xuất kinh doanh phục vụ cho việc tính giá thành
sản phẩm, dịch vụ.
Kết cấu và nội dung:
Bên Nợ:
Chi phí nguyên liệu, vật liệu trực tiếp, chi phí nhân công trực tiếp, chi phí
sản xuất chung phát sinh trong kỳ liên quan đến sản xuất sản phẩm, dịch vụ:
Bên Có:
- Trị giá phế liệu thu hồi, trị giá sản phẩm hỏng không sửa chữa đợc.
- Trị giá nguyên liệu, vật liệu, hàng hóa gia công xong nhập kho.
______________________________________________________________
Lê Thanh Phơng - 38/A7

Một số giải pháp hoàn thiện nghiệp vụ thanh toán quốc tế.doc

Website: http://www.docs.vn Email : lienhe@docs.vn Tel (: 0918.775.368
kỳ và chỉnh sửa những điểm bất hợp lý trong hệ thống pháp luật, chính sách có liên
quan đến thanh toán quốc tế cho phù hợp.
b. Đối với hoạt động kinh doanh.
Thanh toán quốc tế giúp cho quy mô hoạt động các ngân hàng thu hút thêm
nhiều khách hàng có nhu cầu thanh toán vợt ra khỏi biên giới của một nớc, nâng cao
uy tín cạnh tranh trên trờng quốc tế. Trên cơ sở đó, tạo điều kiện cho ngân hàng phát
triển quan hệ đại lý, hoàn thiện và đa dạng hoá các dịch vụ kinh doanh nh kinh
doanh ngoại toán quốc tế, kinh doanh ngoại tệ, nghiệp vụ bảo lãnh và các dịch vụ
khác nhằm đáp ứng ngày càng tốt nhu cầu của nền kinh tế, tạo niềm tin cho khách
hàng, trên cơ sở đó nâng cao uy tín của ngân hàng.
Do đẩy mạnh hoạt động thanh toán quốc tế mà các ngân hàng thơng mại đã
đẩy mạnh đợc hoạt động tín dụng quốc tế, tài trợ xuất khẩu cũng nh tăng cờng đợc
nguồn vốn huy động của khách hàng ký quỹ khi tham gia thanh toán quốc tế.
Hoạt động thanh toán quốc tế khai thác đợc nguồn vốn tài trợ của ngân hàng
nớc ngoài và nguồn vốn trên thị trờng tài chính quốc tế đáp ứng đợc nhu cầu tín
dụng trong nớc. Thu đợc các khoản phí dịch vụ thanh toán nh phí thanh toán L/C,
nhờ thu, phí chuyển tiền kiều hối, phí bảo lãnh góp phần không nhỏ vào doanh thu và
lợi nhuận của ngân hàng.
c. Đối với các doanh nghiệp xuất khẩu.
Các doanh nghiệp có tham gia xuất nhập khẩu, thanh toán quốc tế là khâu
cuối cùng của hợp đồng ngoại thơng khép lại một chu trình mua bán hàng hoá dịch
vụ. Đây là một nghiệp vụ phức tạp, ẩn chứa nhiều rủi ro có thể xẩy ra do những
nguyên nhân khách quan hoặc những yếu tố bất khả kháng. Do đó yêu cầu đặt ra cho
thanh toán quốc tế là phải đảm bảo an toàn cho các hợp đồng xuất nhập khẩu, thu
tiền hoặc nhận hàng đầy đủ, đúng hợp đồng tạo lợi nhuận trong kinh doanh.
Qua hoạt động thanh toán quốc tế với các bạn hàng nớc ngoài, các doanh
nghiệp kinh doanh xuất nhập khẩu có điều kiện nắm bắt các thông tin về thị trờng,
hiểu biết các thông tin về đối tác. Trên cơ sở đó cân đối về tiềm lực đề ra các chiến l-
ợc kinh doanh thích hợp ngăn ngừa đợc rủi ro.

5
Website: http://www.docs.vn Email : lienhe@docs.vn Tel (: 0918.775.368
1.2. Điều kiện áp dụng trong thanh toán quốc tế.
Do có sự cách biệt về địa lý giữa ngời xuất khẩu và ngời nhập khẩu, sự biến
động về tỷ giá tiền tệ, lãi suất năng lực tài chính của các chủ thể tham gia các quan
hệ thơng mại quốc tế buộc họ phải đối phó với các rủi ro ảnh hởng tới lợi ích của các
bên. Từ đó các chủ thể phải quan tâm đến các điều kiện thanh toán để bảo vệ quyền
lợi cho các bên tham gia thanh toán quốc tế các điều kiện đó đợc xác định trong hợp
đồng kinh doanh ngoại thơng bao gồm :
1.2.1. Điều kiện về tiền tệ
Mỗi quốc gia trên thế giới đều có đồng tiền riêng trong khi mục tiêu tiền tệ
của ngời xuất khẩu và ngời nhập khẩu cũng khác nhau. Do vậy, trong hợp đồng
ngoại thơng điều khoản về tiền tệ luôn đợc các bên quan tâm. Điều kiện ngoại tệ là
những điều kiện mà hai bên thoả thuận đa ra bao gồm việc lựa chọn đồng tiền tính
toán và đồng tiền thanh toán cũng nh quy định cách xử lý khi có sự biến động sức
mua của các đồng tiền đó.
Đồng tiền tính toán là đồng tiền đợc sử dụng để thể hiện giá cả hàng hoá, dịch vụ
và tính toán tổng giá trị hợp đồng mua bán ngoại thơng.
Đồng tiền thanh toán là đồng tiền đợc sử dụng để chi trả trong hợp đồng đó. Đồng
tiền thanh toán cũng có thể là đồng tiền tính toán, nếu trong hợp đồng quy định tiền
tệ tính toán và tiền tệ thanh toán cùng là một đồng tiền.
Nguyên tắc lựa chọn đồng tiền :
Có thể chọn đồng tiền của nớc xuất khẩu hoặc của nớc nhập khẩu hay của
một nớc thứ ba, nhng trên thực tế chủ yếu ngời ta sử dụng các đồng tiền có giá trị t-
ơng đối ổn định có khả năng tự do chuyển đổi, có giá trị trên thế giới nh : USD, JPY,
EURO
Tuy vậy cũng có trờng hợp trong thanh toán mỗi bên đều muốn dùng đồng
tiền nớc mình để có thể nâng cao uy tín của nớc mình trên thị trờng thế giới, nhằm
tránh đợc rủi ro ngoại tệ bất ngờ. Do vậy, việc lựa chọn đồng tiền là một nội dung
quan trọng trong quá trình đàm phán.
1.2.2. Điều kiện về thời gian thanh toán

6
Website: http://www.docs.vn Email : lienhe@docs.vn Tel (: 0918.775.368
Điều kiện thời gian thanh toán có ý nghĩa quan trọng vì nó liên quan chặt chẽ
tới tốc độ luân chuyển vốn, lãi suất, tỷ giá hối đoái. Vì vậy, việc quy định thời hạn
trả tiền phụ thuộc vào mối quan hệ giữa các bên, đối tợng hàng hoá , mức ổn định
của đồng tiền thanh toán, v v
Có 3 cách thức thanh toán thờng đợc áp dụng :
Trả tiền trớc khi giao hàng
Trả tiền ngay khi giao hàng
Trả tiền sau khi giao hàng
1.2.3. Điều kiện về địa điểm thanh toán
Địa điểm thanh toán là nơi thực hiện nghĩa vụ thanh toán, có thể là nớc xuất
khẩu, nhập khẩu hay là nớc thứ ba. Hầu hết các bên đều muốn địa điểm thanh toán là
nớc mình. Thông thờng, địa điểm thanh toán ở đâu thì đồng tiền nớc đó sẽ đợc chọn
làm đồng tiền thanh toán.
1.2.4. Phơng tiện thanh toán
Phơng tiện thanh toán và phơng thức thanh toán là hai vấn đề cốt lõi nhất
trong TTQT. Một trong những đặc thù của TTQT là sử dụng phơng tiện thanh toán
không dùng tiền mặt đợc điều chỉnh bởi hệ thống pháp luật quốc tế nh séc, hối phiếu
và lệnh phiếu, thẻ thanh toán.
Séc : là một tờ mệnh lệnh vô điều kiện của chủ tài khoản ra lệnh cho ngân
hàng phục vụ mình trích từ tài khoản của mình để trả cho ngời cầm séc hoặc ngời đ-
ợc chỉ định một số tiền nhất định bằng tiền mặt hay bằng chuyển khoản.
Hối phiếu : Là một tờ mệnh lệnh trả tiền vô điều kiện do một ngời ký phát cho
một ngời khác yêu cầu ngời này khi nhìn thấy hối phiếu ngay lập tức hoặc vào một
ngày nhất định phải trả một số tiền nhất định cho ngời cầm hối phiếu hay ngời đợc
chỉ định. Đây là phơng tiện đợc sử dụng nhiều nhất trong TTQT. Hối phiếu không
chỉ là một phơng tiện thanh toán mà còn là một công cụ tín dụng.
Lệnh phiếu : Là một phiếu cam kết trả tiền vô điều kiện do ngời lập phiếu
phát hành ra hứa sẽ trả một số tiền nhất định cho ngời thụ hởng đợc chỉ định trên

7
Website: http://www.docs.vn Email : lienhe@docs.vn Tel (: 0918.775.368
lệnh phiếu đó. Trong TTQT lệnh phiếu ít đợc sử dụng vì nó cần có sự bảo lãnh của
ngân hàng để đảm bảo khả năng thanh toán.
Thẻ thanh toán : Thẻ thanh toán là sản phẩm dịch vụ tơng đối mới của ngân
hàng. Có thể hiểu một cách đơn giản nhất, thẻ thanh toán là một loại giấy tờ có giá
trị đặc biệt đợc làm bằng chất dẻo tổng hợp, đợc nhà phát hành ấn định giá trị, dùng
để chỉ trả tiền hàng hoá, dịch vụ hay để rút tiền mặt thông qua các máy móc đọc thẻ.
1.3. Các hình thức thanh toán quốc tế chủ yếu
Phơng thức thanh toán quốc tế là toàn bộ quá trình nhận và trả tiền hàng
trong giao dịch mua bán ngoại thơng giữa ngời xuất khẩu và ngời nhập khẩu Việc
lựa chọn phơng thức nào phu thuộc vào mục tiêu, khả năng tài chính và mối quan hệ
giữa các bên.
Có 3 phơng thức thanh toán chủ yếu đợc sử dụng nhiều nhất hiện nay là : ph-
ơng thức chuyển tiền, phơng thức nhờ thu và phơng thức tín dụng chứng từ.
1.3.1. Phơng thức thanh toán chuyển tiền ( Remittance/ Transfer)
Phơng thức thanh toán chuyển tiền là phơng thức thanh toán quốc tế mà
khách hàng (ngời trả tiền) yêu cầu ngân hàng phục vụ mình chuyển một số tiền nhất
định cho ngời khác (ngời thụ hởng) ở một địa điểm, trong một thời hạn nhất định
bằng phơng thức chuyển tiền theo yêu cầu của khách hàng.
Sơ đồ 1.1 : Quy trình ngiệp vụ thanh toán chuyển tiền


8
Ngời nhập khẩu
(Remitter)
Ngân hàng trả tiền
(Paying bank)
Ngân hàng chuyển tiền
(Remitting bank)
Ngời xuất khẩu
(Beneficiary)
(2)
(3)
(4)
(1)
Website: http://www.docs.vn Email : lienhe@docs.vn Tel (: 0918.775.368
Trong đó:
(1) Ngời xuất khẩu chuyển hàng và giao bộ chứng từ hàng hoá cho ngời nhập
khẩu
(2) Ngời nhập khẩu sau khi kiểm tra hàng hoá (hoặc bộ chứng từ hàng hoá), nếu
thấy phù hợp yêu cầu theo thoả thuận đôi bên, lập thủ tục chuyển tiền gửi
ngân hàng phục vụ mình.
(3) Ngân hàng chuyển tiền làm thủ tục chuyển tiền qua ngân hàng đại lý (chi
nhánh) ngân hàng trả tiền .
(4) Ngân hàng trả tiền thanh toán tiền chi trả ngời thụ hởng .
Có 2 hình thức chuyển tiền: chuyển tiền bằng th (Mail transfer-MT) và bằng
điện chuyển tiền (Telegraphic transfer-TT). Đây là phơng thức thanh toán đơn giản
nhất về mặt thủ tục và thực hiện nhanh chóng. Phơng thức này đợc thực hiện trực tiếp
giữa ngời chuyển tiền và ngời nhận tiền, ngân hàng đóng vai trò trung gian thanh
toán theo uỷ nhiệm và hởng hoa hồng. Vì vậy, khi áp dụng phơng pháp này yêu cầu
các bên phải có sự tín nhiệm cao.
1.3.2. Phơng thức thanh toán nhờ thu (collection of payment)
Nhờ thu là phơng thức mà ngời bán (ngời xuất khẩu) sau khi đã hoàn thành
nghĩa vụ giao hàng, hoặc cung ứng dịch vụ tín dụng cho ngời mua (ngời nhập khẩu),
uỷ thác cho ngân hàng phục vụ mình thu hộ số tiền ở ngời nhập khẩu nớc ngoài trên
cơ sở hối phiếu do ngời xuất khẩu kí phát.
a. Nhờ thu phiếu trơn (clean collection)
Nhờ thu phiếu trơn là phơng thức khi ngời bán hoàn thành nghĩa vụ giao hàng
hoặc cung ứng dịch vụ, ngời bán uỷ thác cho ngân hàng mình thu hộ số tiền ở ngời
nhập khẩu chỉ căn cứ vào hối phiếu do nhà xuất khẩu lập ra. Các chứng từ hàng hoá
thì gửi thẳng cho ngời mua thông qua ngân hàng.

9
Website: http://www.docs.vn Email : lienhe@docs.vn Tel (: 0918.775.368
Sơ đồ 2.1 : Qui trình nghiệp vụ thanh toán nhờ thu phiếu trơn
Trong đó:
(1) Ngời xuất khẩu giao hàng hoá, đồng thời chuyển giao chứng từ hàng hoá cho
ngời nhập khẩu.
(2) Ngời xuất khẩu lập hối phiếu và giấy tờ nhờ thu, gửi tới ngân hàng phục vụ
mình nhờ thu hộ số tiền của ngời nhập khẩu.
(3) Ngân hàng phục vụ ngời xuất khẩu chuyển hối phiếu sang ngân hàng phục vụ
ngời nhập khẩu để nhờ thu.
(4) Ngân hàng phục vụ ngời nhập khẩu chuyển hối phiếu đòi tiền tới ngời nhập
khẩu.
(5) Ngời nhập khẩu thanh toán tiền hoặc chấp nhận thanh toán.
(6) Ngân hàng phục vụ ngời nhập khẩu chuyển tiền thu đợc hoặc hối phiếu đã ký
chấp nhận cho cho ngân hàng phục vụ ngời xuất khẩu.
(7) Ngân hàng phục vụ ngời xuất khẩu thanh toán tiền hàng cho ngời xuất khẩu.
Phơng thức nhờ thu phiếu trơn chỉ đợc áp dụng trong các tròng hợp sau:
Ngời bán và ngời thu tin cậy lẫn nhau hoặc có quan hệ liên doanh với nhau giữa
công ty mẹ, công ty con hoặc công ty chi nhánh của nhau.
Thanh toán về các dịch vụ có liên quan tới xuất nhập khẩu hàng hoá, vì việc thanh
toán không cần kèm chứng từ.

10
Ngân hàng chuyển
chứng từ
(Remitting bank)
Ngời nhập khẩu
(Drawee)
Ngời xuất khẩu
(Drawer)
Ngân hàng thu tiền
(Collecting bank)
(2)22
2222)
(3)
(6)
(4) (5)(7)
Hp ng
(1)
Website: http://www.docs.vn Email : lienhe@docs.vn Tel (: 0918.775.368
Phơng thức thanh toán nhờ thu không áp dụng nhiều trong thanh toán mậu dịch, vì
nó không đảm bảo quyền lợi cho ngời xuất khẩu. Việc nhận hàng của ngời mua tách
rời khỏi khâu thanh toán. Ngời mua có thể nhận hàng mà không trả tiền hoặc trả tiền
chậm. Đối với ngời mua cũng có điều bất lợi nếu hối phối đến sớm hơn chứng từ thì
ngời mua phải trả tiền ngay mà cha biết ngời bán có giao hàng đúng hợp đồng hay
không.
b. Nhờ thu kèm chứng từ (Documentary collection)
Nhờ thu kèm chứng từ là phơng thức thanh toán trong đó ngời xuất khẩu uỷ
nhiệm cho ngân hàng phục vụ mình thu hộ số tiền ở ngời nhập khẩu, không chỉ căn
cứ vào hối phiếu mà còn căn cứ vào bộ chứng từ gửi kèm theo, yêu cầu ngân hàng
chỉ trao bộ chứng từ hàng hoá cho ngời nhập khẩu sau khi họ đã thanh toán hoặc kí
chấp nhận thanh toán.
Sơ đồ 3.1 : Quy trình nghiệp vụ thanh toán nhờ thu kèm chứng từ
Trong đó:
(1) Ngời xuất khẩu giao hàng hoá cho ngời nhập khẩu theo điều kiện của hợp đồng .
(2) Ngời xuất khẩu lập bộ chứng từ thanh toán theo quy định và viết giấy tờ nhờ thu,
gửi tới ngân hàng phục vụ mình thu hộ số tiền ở ngời nhập khẩu.
(3) Ngân hàng nhận uỷ thác thu chuyển bộ chứng từ thanh toán và giấy nhờ thu
sang ngân hàng phục vụ ngời nhập khẩu để nhờ thu tiền.
(4) Ngân hàng thu tiền báo cho ngời nhập khẩu và đề nghị họ thanh toán.

11
Ngân hàng chuyển
chứng từ
(Remitting bank)
Ngân hàng thu tiền
(Collecting bank)
Ngời nhập khẩu
(Drawee)
Ngời xuất khẩu
(Drawer)
(3)
(7)
(2)
(8)
(6)
(5) (4)
(1)
Hp ng
Website: http://www.docs.vn Email : lienhe@docs.vn Tel (: 0918.775.368
(5) Ngời nhập khẩu thanh toán tiền hoặc chấp nhận thanh toán.
(6) Ngân hàng trao toàn bộ chứng từ hàng hoá cho ngời nhập khẩu để họ đi nhận
hàng.
(7) Ngân hàng thu tiền chuyển số tiền thu đợc (hoặc tờ hối phiếu đã đợc ký chấp
nhận) sang ngân hàng phục vụ ngời xuất khẩu .
(8) Ngân hàng thanh toán tiền hàng hoặc trao tờ hối phiếu đã đợc ký chấp nhận cho
ngời xuất khẩu.
Phơng thức thanh toán nhờ thu kèm chứng từ thờng không dùng vận đơn theo
lệnh để ngời mua phải trả tiền cho NH hay chấp nhận trả tiền thì mới đợc nhận hàng.
Khi ngời mua trả tiền, ngân hàng ký hậu vận đơn, ngời mua mới nhận đợc hàng (đề
phòng ngời mua nhận hàng không trả tiền hay kéo dài trả tiền).
1.3.3. Phơng thức thanh toán tín dụng chứng từ. (L/C).
1.3.3.1. Khái niệm:
Tín dụng chứng từ là một văn bản cam kết dùng trong thanh toán, trong đó
một ngân hàng theo yêu cầu của một khách hàng (ngời yêu cầu mở tín dụng) sẽ trả
tiền cho ngời thứ ba hoặc trả cho bất kỳ ngời nào theo lệnh của ngời thứ ba (ngời thụ
hởng) hoặc sẽ trả, chấp nhận, chiết khấu hối phiếu do ngời thụ hởng phát hành hoặc
cho phép ngân hàng khác trả tiền chấp nhận hay chiết khấu hối phiếu đó, khi xuất
trình đầy đủ các chứng từ đã quy định và mọi điều khoản điều kiện của th tín dụng
đã đợc thực hiện đầy đủ.
Phơng thức thanh toán TDCT là sự thoả thận, trong đó ngân hàng mở th
tín dụng (ngân hàng bên nớc mua hàng) theo yêu cầu của ngời mua hàng sẽ trả
một số tiền nhất định cho một ngời khác ngời (ngời hởng lợi, ngời bán hàng) hoặc
chấp nhận hối phiếu ngời bán đã ký phát khi ngời bán xuất trình cho ngân hàng
một số chứng từ thanh toán phù hợp với nội dung, điều kiện đã ghi trong th tín
dụng

12
Website: http://www.docs.vn Email : lienhe@docs.vn Tel (: 0918.775.368
1.3.3.2. Nội dung của L/C
Số hiệu của L/C: Mỗi L/C có số hiệu khác nhau, có tác dụng để trao đổi th từ, điện
tín liên quan đến việc thực hiện L/C. Số hiệu này còn đợc dùng để ghi vào các chứng
từ có liên quan trong bộ chứng từ thanh toán của L/C.
Địa điểm và ngày mở L/C:Là nơi ngân hàng mở L/C việc cam kết trả tiền cho ngời
xuất khẩu. Ngày mở L/C là ngày bắt đầu tính thời hạn hiệu lực của L/C (ngày mà
ngân hàng mở L/C chính thức chấp nhận đơn xin mở L/C của ngời nhập khẩu)
Loại L/C: Điều khiển tính chất, nhiệm vụ quyền lợi của các bên tham gia (các loại
L/C, L/C có thể huỷ ngang, không thể huỷ ngang, tuần hoàn ứng trớc, giáp lng, đối
ứng, thanh toán dần).
Tên điạ chỉ của những ngời có liên quan đến L/C.
Số tiền của L/C: Vừa đợc ghi bằng chữ , đợc ghi bằng số và thống nhất với nhau,
tên của đơn vị tiền tệ phải đợc rõ ràng.
Thời hạn của L/C: thời hạn hiệu lực, thời hạn giao hàng.
Các nội dung về hàng hoá: tên hàng, số lợng, quy cách phẩm chất, giá cả bao bì.
Các nội dung về vận tải, giao nhận hàng hoá (FOB, CIF, CFR)
1.3.3.3. Các loại th tín dụng.
Th tín dụng có thể huỷ ngang (Revocable L/C)
Th tín dụng không thể huỷ ngang (Irrevocable L/C)
Th tín dụng không thể huỷ ngang có xác nhận (Confirmed irrevocable L/C)
Th tín dụng không thể huỷ ngang miễn truy đòi (irrevocable without recourse L/C)
Th tín dụng chuyển nhợng (Transferable L/C)
Th tín dụng điều khoản đỏ (Red clause credit)
Th tín dụng tuần hoàn (Revoling L/C)
Th tín dụng giáp lng (Back to back L/C)
Th tín dụng đối ứng (Reciprocab L/C)
Th tín dụng dự phòng (Stand-by L/C)
Th tín dụng thanh toán dần dần (Deferred payment L/C)

13
Website: http://www.docs.vn Email : lienhe@docs.vn Tel (: 0918.775.368
Tham gia vào phơng thức thanh toán TDCT có các chủ thể sau: Ngời xuất
khẩu, nhập khẩu, ngân hàng phát hành, ngân hàng thông báo, ngân hàng thanh
toán
Sơ đồ 4.1 : Quy trình nghiệp vụ thanh toán TDCT
Trong đó :
Trớc hết ngời xuất khẩu và ngời nhập khẩu phải ký kết hợp đồng thơng mại, lựa
chọn điều khoản thanh toán là TDCT.
(1). Ngời nhập khẩu căn cứ vào hợp đồng thơng mại, viết đơn đề nghị mở TDCT th
cho ngời xuất khẩu hởng, gửi tới ngân hàng phục vụ mình.
(2). Ngân hàng phục vụ ngời nhập khẩu căn cứ vào đơn xin mở th tín dụng, nếu đáp
ứng các yêu cầu, ngân hàng sẽ phát hành th tín dụng và thông qua ngân hàng phục vụ
ngời xuất khẩu để thông báo tới ngời thụ hởng.
(3). Ngân hàng thông báo khi nhận đợc th tín dụng sẽ khẩn trơng thông báo, chuyển
giao th tín dụng này cho ngời xuất khẩu.
(4). Ngời xuất khẩu nếu chấp nhận nội dung th tín dụng đã mở tiến hành giao hàng
theo điều kiện hợp đồng.
(5). Sau khi đã hoàn thành việc giao hàng, ngời xuất khẩu lập bộ chứng từ thanh
toán th tín dụng, gửi tới ngân hàng phục vụ mình đề nghị thanh toán.
(6). Ngân hàng này chỉ định là ngân hàng thanh toán, tiến hành kiểm tra bộ chứng từ
nếu thấy phù hợp với các điều khoản trong th tín dụng thì tiến hành thanh toán cho
ngời xuất khẩu.

14
Ngân hàng chuyển
Chứng từ
(Remitting bank)
Ngân hàng thu tiền
(Collecting Bank)
Người nhập khẩu
(Drawee)
Người xuất khẩu
(Drawer)
(8)
(4)
(1) (9) (10)(3) (5) (6)
(hợp đồng)
(2)
(7)

Một số giải pháp nhằm thúc đấy tiêu thụ sản phẩm tại công ty điện tử Đống Đa.doc.DOC

Website: http://www.docs.vn Email : lienhe@docs.vn Tel (: 0918.775.368
Để giải thích câu hỏi này, ta có thể trả lời qua sơ đồ 1
Ta hiểu hoạt động tiêu thụ sản phẩm hiện nay trong cơ chế thị trờng còn có
sự quản lý và điều tiết của Nhà nớc.
2. Vai trò của tiêu thụ sản phẩm.
2.1. Vai trò của tiêu thụ sản phẩm trong hoạt động sản xuất kinh doanh
của doanh nghiệp.
ở các doanh nghiệp, tiêu thụ sản phẩm đóng vai trò quan trọng, quyết định
sự tồn tại và phát triển của doanh nghiệp đó. Khi sản phẩm của doanh nghiệp đ-
ợc tiêu thụ có nghĩa là nó đã đợc ngời tiêu dùng chấp nhận để thoã mãn một
nhu cầu nào đó. Sức tiêu thụ sản phẩm của doanh nghiệp thể hiện uy tín của
doanh nghiệp, chất lợng sản phẩm, sự thích ứng với nhu cầu của ngời tiêu dùng
và sự hoàn thiện của các hoạt động dịch vụ. Nói cách khác tiêu thụ sản phẩm
phản ánh những điểm mạnh và điểm yếu của doanh nghiệp.
Về phơng diện xã hội thì tiêu thụ sản phẩm có vai trò quan trọng trong
việc cân đối giữa cung và cầu, và nền kinh tế quốc dân là một tổng thể thống
nhất với những cân bằng, những tơng quan tỉ lệ nhất định. Sản phẩm sản xuất ra
đợc tiêu thụ tức là sản xuất đang diễn ra một cách bình thờng trôi chảy, tránh đ-
ợc sự mất cân đối, giữ đợc bình ổn trong xã hội. Đồng thời, tiêu thụ sản phẩm
giúp cho các đơn vị xác định phơng hớng và bớc đi của kế hoạch sản xuất cho
giai đoạn tiếp theo.
Thông qua tiêu thụ sản phẩm dự đoán nhu cầu tiêu dùng của xã hội nói
chung và từng khu vực nói riêng đối với từng loại sản phẩm. Trên cơ sở đó, các
doanh nghiệp sẽ xây dựng đợc các kế hoạch phù hợp nhằm đạt hiệu quả cao
nhất.
Do vậy, để hoạt động sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp đợc tiến hành
thờng xuyên, liên tục, hiệu quả thì công tác tiêu thụ sản phẩm phải đợc tổ chức
tốt.
2.2. Sự cần thiết khách quan phải tăng c ờng hoạt động tiêu thụ sản phẩm ở
các doanh nghiệp.
Trong cơ chế thị trờng hiện nay, việc tiêu thụ sản phẩm luôn là vấn đề
đáng quan tâm hàng đầu của nhiều doanh nghiệp. Vì có tổ chức thực hiện đợc
công tác tiêu thụ sản phẩm doanh nghiệp mới đạt đợc mục tiêu cuối cùng của
mình là thu đợc lợi nhuận, từ đó có cơ sở tích luỹ và tiến hành tái sản xuất mở
rộng.
Website: http://www.docs.vn Email : lienhe@docs.vn Tel (: 0918.775.368
Tiêu thụ sản phẩm là khâu quan trọng của quá trình tái sản xuất trong các
doanh nghiệp. Quá trình sản xuất của một doanh nghiệp là một quá trình phức
tạp bao gồm nhiều khâu: Sản xuất - phân phối - trao đổi - tiêu dùng. Mỗi khâu
đảm nhiệm một chức năng nhất định, song toàn bộ quá trình sản xuất - kinh
doanh có sự thống nhất chặt chẽ với nhau. Nếu bất kỳ một khâu nào bị gián
đoạn ảnh hởng đến quá trình sản xuất - kinh doanh ,sẽ làm cho quá trình tái sản
xuất cũng không thực hiện đợc. Nh vậy, để tái sản xuất, tất cả các khâu trong
quá trình sản xuất - kinh doanh của doanh nghiệp phải hoạt động bình thờng và
nhịp nhàng, ăn khớp. Điều đó cũng có nghĩa là phải tiêu thụ đợc sản phẩm.
Tiêu thụ sản phẩm giữ vai trò quan trọng trong việc phát triển và mở rộng
thị trờng tiêu thụ, trong việc duy trì mối quan hệ chặt chẽ giữa doanh nghiệp và
khách hàng, là ấm gơng phản chiếu tình hình hoạt động kinh doanh của doanh
nghiệp.
ở đây tập trung mâu thuẫn giữa ngời bán với ngời mua, thế mạnh của
doanh nghiệp và sản phẩm, đồng thời cũng bộc lộ đợc các mặt yếu kém của nó.
Các mâu thuẫn tồn tại khách quan trong quá trình sản xuất - kinh doanh và gắn
với khâu tiêu thụ sản phẩm. Trên thơng trờng các doanh nghiệp muốn tồn tại và
phát triển tất yếu phải giải quyết đợc các mâu thuẫn đó, điều này đợc giải quyết
ở khâu tiêu thụ sản phẩm.
Tiêu thụ sản phẩm góp phần quan trọng trong việc nâng cao hiệu quả hoạt
động sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp. Bên cạnh một loạt các biện pháp
nhằm tăng lợi nhuận nh: giảm giá thành, tiết kiệm nguyên vật liệu, đổi mới hệ
thống thiết bị, qui trình công nghệ để tăng cờng chất lợng sản phẩm thì tăng
sản lợng tiêu thụ cũng nh hoàn thiện công tác tiêu thụ sẽ là một biện pháp hữu
hiệu để nâng cao hiệu quả của hoạt động sản xuất- kinh doanh, phù hợp với khả
năng và tình hình của các doanh nghiệp.
II. Nội dung của hoạt động tiêu thụ sản phẩm ở các doanh
nghiệp.
Nội dung của tiêu thụ sản phẩm đợc hiểu theo hai khía cạnh đó là theo
nghĩa rộng và theo nghĩa hẹp. Theo nghĩa hẹp thì hoạt động tiêu thụ sản phẩm
chỉ bao gồm các nội dung mà giới hạn của nó là trong gian hàng, cửa hàng, là
những hoạt động với các hành vi cụ thể, thực hiện các nhiệm vụ cụ thể chứ
Website: http://www.docs.vn Email : lienhe@docs.vn Tel (: 0918.775.368
không phải đợc tổ chức và xây dựng theo hớng chiến lợc nh hoạt động tiêu thụ
theo nghĩa rộng.
Theo nghĩa rộng thì nhiệm vụ của tiêu thụ sản phẩm bao gồm:
-Bầy biện hàng hoá, cách vận dụng quảng cáo và trang trí.
-Mời mọc, lôi kéo khách hàng, làm cho họ chú ý tới sản phẩm của mình
Giới thiệu cho khách hàng về sản phẩm của mình và thuyết phục để họ ra quyết
định mua hàng.
-Khi khách hàng đồng ý mua hàng , phải thực hiện giao hàng cho khách
hàng một cách nhanh chóng, thuận tiện và văn minh nhất. Không đợc quyền thu
thêm tiền đối những khoản vừa kể trên.
-Các dịch vụ nào đợc dành cho khách hàng thì phải thực hiện nghiêm túc,
đầy đủ.
Để thực hiện đợc những nhiệm vụ đó thì tiêu thụ sản phẩm theo nghĩa rộng
bao gồm các nội dung sau:
1.Nghiên cứu thị tr ờng, tổ chức thu thập thông tin về nhu cầu sản phẩm .
Trong bất kỳ một doanh nghiệp nào, muốn có một quyết định đúng đắn thì
phải dựa trên cơ sở những thông tin thu thập đợc.
Với công tác tiêu thụ, để có một chiến lợc hợp lý, một mạng lới phân phối
tiêu thụ có hiệu quả nhất thì phải nghiên cứu thị trờng và xác định nhu cầu thị
trờng về sản phẩm.
Có thể nói rằng trong cơ chế thị trờng thì thị trờng là cơ sở, điều kiện để
doanh nghiệp tồn tại và phát triển. Do vậy, việc nghiên cứu nhu cầu của thị tr-
ờng phải đợc coi là hoạt động có tính chất tiền đề của công tác kế hoạch hoá
hoạt động sản xuất- kinh doanh của doanh nghiệp. Nó có tầm quan trọng đặc
biệt trong việc xác định đắn phơng hớng phát triển của sản xuất- kinh doanh,
đồng thời có thể thực hiện đợc vòng chu chuyển của vốn. Mặt khác, việc nghiên
cứu nhu cầu thị trờng đợc coi là vấn đề phức tạp, phong phú và đa dạng do đó
đòi hỏi phải có phơng pháp nghiên cứu thích hợp và chấp nhận tốn kém.
Việc nghiên cứu cần phải tiến hành theo ba bớc sau:
B ớc 1 : Tổ chức thu thập hợp lý các nguồn thông tin và nhu cầu về thị trờng
hàng hoá và dịch vụ.
Các thông tin bao gồm: địa điểm, sức mua, sức bán, giá cả yêu cầu của
từng loại thị trờng Để xác định đợc hớng kinh doanh mới, phát huy đợc lợi thế
vốn , các doanh nghiệp cần phải hiểu rằng mục tiêu đó không thể đạt đợc nếu
doanh nghiệp không thiết lập đợc tổ chức thông tin kinh doanh của mình.
Website: http://www.docs.vn Email : lienhe@docs.vn Tel (: 0918.775.368
Việc thu thập đủ những thông tin cần thiết và nắm vững đặc điểm thông tin
là cơ sở cho việc đề ra các quyết định kinh doanh đúng đắn, là tiền đề của việc
phát triển sản phẩm mới.
B ớc 2. Phân tích và xử lý đúng đắn các loại thông tin đã thu thập đợc về
nhu cầu thị trờng, về các loại hàng hoá, dịch vụ.
Vấn đề ở đây là doanh nghiệp phải biết phân tích lựa chọn những thông tin
có ích, có tác dụng trực tiếp hay gián tiếp; loại bỏ những thông tin nhiễu, thông
tin giả để tránh những sai lầm khi ra quyết định. Việc xử lý thông tin phải bảo
đảm đợc tính khả thi trên các thị trờng của doanh nghiệp.
B ớc 3 . Xác định nhu cầu của thị trờng mà doanh nghiệp có khả năng đáp
ứng.
Nhu cầu của thị trờng là rất lớn, song doanh nghiệp phải biết đợc với khả
năng của mình thì có thể đáp ứng đợc những nhu cầu nào.Qua việc nghiên cứu
nhu cầu thị trờng phải giải đáp đợc những vấn đề cơ bản sau đây:
Những loại thị trờng nào có triển vọng nhất đối với sản phẩm và dịch vụ
của doanh nghiệp và có thể tiêu thụ với khối lợng là bao nhiêu ? Nghĩa là doanh
nghiệp phải xác định đợc dung lợng của thị trờng.
Sản xuất cái gì ? tức là những loại mặt hàng nào có khả năng tiêu thụ với
khối lợng lớn nhất phù hợp với năng lực sản xuất của doanh nghiệp. Việc sản
xuất cái gì phải đảm bảo đợc thị trờng chấp nhận, đợc tiêu thụ với tốc độ nhanh,
đảm bảo việc phát triển thị trờng trên cơ sở coi trọng công tác cải tiến chế thử
sản phẩm mới, cũng nh việc theo dõi sát sao chu kỳ sống của sản phẩm. Sản
xuất sản phẩm phải phù hợp với khả năng thanh toán của thị trờng.
-Giá cả bình quân trên thị trờng đối với các loại hàng hoá. Cung, cầu cạnh
tranh trên thị trờng tác động qua lại với nhau để có ảnh hởng trực tiếp đến việc
xác định giá cả thị trờng và số lợng hàng hoá cần cung cấp trên thị trờng. Do
vậy, giá cả bình quân trên thị trờng từng thời kỳ có ý nghĩa quyết định đối với
việc lựa chọn sản xuất và cung ứng những sản phẩm có lợi nhất cho cả cung và
cầu trên thị trờng.
-Những yêu cầu chủ yếu của thị trờng đối với các loại hàng hoá có khả
năng tiêu thụ nh mẫu mã, đồ bao gói, chất lợng sản phẩm, phơng thức vận
chuyển và phơng thức thanh toán.
-Tình hình của các đối thủ cạnh tranh về năng lực sản xuất, chất lợng sản
phẩm và dự kiến mạng lới tiêu thụ sản phẩm và phơng thức phân phối sản
phẩm ( hàng hoá ) của doanh nghiệp.
Website: http://www.docs.vn Email : lienhe@docs.vn Tel (: 0918.775.368
2. Xây dựng và lựa chọn chiến l ợc sản phẩm :
Trong cơ chế thị trờng, vấn đề cạnh tranh là không thể tránh khỏi và ngày
càng trở nên gay gắt, quyết liệt cho nên việc xác định chiến lợc sản phẩm có ý
nghĩa quan trọng làm cho sản xuất - kinh doanh có hiệu quả hơn, trên cơ sở bảo
đảm thoả mãn nhu cầu của thị trờng trong từng thời kỳ hoạt động của doanh
nghiệp. Chiến lợc sản phẩm có nhiều loại, do đó cần phối hợp chặt chẽ với
chiến lợc thị trờng để tìm đợc sự kết hợp có hiệu quả nhất.
Nội dung chủ yếu của chiến lợc sản phẩm.
- Các loại sản phẩm mà doanh nghiệp đã và đang sản xuất- kinh doanh còn
đợc thị trờng và giới tiêu thụ chấp nhận nữa hay không.
- Nếu nh sản phẩm đã và đang sản xuất- kinh doanh không còn đợc thị tr-
ờng và giới tiêu thụ chấp nhận nữa thì phải tiến hành đa dạng hoá sản phẩm nh
thế nào cho hiệu quả.
- Việc thay đổi sản phẩm cũ bằng các loại sản phẩm hoàn thiện, cải tiến
hay sản xuất mới nh thế nào để đợc thị trờng, nơi tiêu thụ chấp nhận và đạt hiệu
quả cao.
- Thời điểm thay đổi sản phẩm cũ đợc tiến hành vào lúc nào là thích hợp
trên cơ sở nghiên cứu chu kỳ sống của sản phẩm.
Chiến lợc sản phẩm có thể đợc phân loại theo nhiều cách khác nhau.
Nếu căn cứ vào bản thân sản phẩm: Chiến lợc sản phẩm đợc chia làm 6
loại :
+ Thiết lập chủng loại.
+ Hạn chế.
+ Biến đổi.
+ Tách biệt chủng loại.
+ Hoàn thiện sản phẩm.
+ Đổi mới chủng loại.
Nếu căn cứ vào sản phẩm có kết hợp với thị trờng tiêu thụ: Ngời ta chia
chiến lợc sản phẩm thành 6 loại:
+ Hiện có trên thị trờng.
+ Hiện có trên thị trờng mới.
+ Biến đổi trên thị trờng hiện có.
+ Biến đổi trên thị trờng mới
+ Sản phẩm mới trên thị trờng hiện có.
+ Sản phẩm mới trên thị trờng mới.
Website: http://www.docs.vn Email : lienhe@docs.vn Tel (: 0918.775.368
Nh vậy, nội dung chủ yếu của chiến lợc sản phẩm là trả lời câu hỏi:
Doanh nghiệp sản xuất sản phẩm hay cung ứng dịch vụ gì và cho ai. Điều căn
bản trong chiến lợc sản phẩm là doanh nghiệp phải nắm bắt đợc hai vấn đề: Chu
kỳ sống của sản phẩm và phát triển sản phẩm mới.
Chu kỳ đời sống của sản phẩm hay vòng đời của nó là khoảng thời gian từ
khi nó đợc đa ra thị trờng cho đến khi nó không còn tồn tại trên thị trờng.
Sau đây là bảng tổng kết về chu kỳ sống của sản phẩm: Những đặc trng
chủ yếu và những đáp lại điển hình của những ngời sản xuất.
Chu kỳ sống của hàng hoá: Những đặc trng chủ yếu và những phản ứng
đáp lại điển hình của những ngời sản xuất.
Đặc trng Giai đoạn tung ra
thị trờng
Giai đoạn phát
triển
Giai đoạn chín
muồi
Giai đoạn
suy thoái
Mức tiêu thụ Yếu Tăng nhanh Tăng chậm Giảm
Lợi nhuận Không đáng kể Tối đa Giảm Thấp hay
không
Ngời tiêu
dùng Mới
Thị trờng đại
chúng
Thị trờng đại
chúng
Lạc hậu
Số đối thủ
cạnh tranh
Không lớn Tăng không
ngừng
Lớn Giảm

Phản ứng của ngời sản xuất
Nỗ lực chiến
lợc chủ yếu
Mở rộng thị
trờng
Xâm nhập sâu vào
thị trờng
Bảo vệ thị phần
của mình
Tăng mức
sinh lời của
sản xuất
Chi phí cho
Marketing
Cao Cao, nhng tỷ lệ
phần trăm thấp
Giảm bớt Thấp
Nỗ lực
Marketing
chủ yếu
Tạo thông tin
về hàng hoá
Tạo sự a thích
nhãn hiệu
Tạo sự trung
thành với nhãn
hiệu
Tác động
chọn lọc
Phân phối
hàng hoá
Không đều Mạnh Mạnh Có chọn lọc
Giá cả Cao Hơi thấp hơn Thấp hơn Tăng
Hàng hoá Phơng án
chính
Cải tiến Có phân biệt Mức sinh lời
cao
Website: http://www.docs.vn Email : lienhe@docs.vn Tel (: 0918.775.368
Các doanh nghiệp phải nghiên cứu và nắm bắt đợc chu kỳ sống của sản
phẩm để xác định đúng giai đoạn hiện thời của chu kỳ sống cũng nh dự đoán tr-
ớc đợc những giai đoạn tiếp theo. Từ đó có biện pháp thích hợp để kéo dài giai
đoạn phát triển trong chu kỳ sống của sản phẩm, đồng thời quyết định đợc đúng
thời điểm phải cải tiến sản phẩm cũ hoặc thay thế sản phẩm cũ bằng sản phẩm
mới.
Quá trình tạo ra sản phẩm bao gồm 8 giai đoạn:
+ Hình thành ý tởng
+ Lựa chọn ý tởng
+ Soạn thảo dự án và thẩm định nó
+ Soạn thảo chiến lợc Marketing
+ Phân tích các khả năng sản xuất và tiêu thụ
+ Thiết kế hàng hoá
+ Thử nghiệm trong điều kiện thị trờng
+ Triển khai sản xuất đại trà
Mục đích của từng giai đoạn là thông qua quyết định nên hay không nên
tiếp tục nghiên cứu các ý tởng. Công ty cố gắng giảm tới mức tối thiểu những
cơ hội nghiên cứu, những ý tởng yếu kém và sàng lọc lấy những ý tởng hay
3. Định giá sản phẩm:
Hiện nay trên thị trờng, ngoài cạnh tranh bằng giá cả, có các loại cạnh
tranh khác tiên tiến hơn nh cạnh tranh bằng chất lợng, bằng dịch vụ nhng giá cả
vẫn giữ một vai trò rất quan trọng. Hàng hoá sẽ không tiêu thụ đợc nếu giá cả
hàng hoá không đợc ngời tiêu dùng chấp nhận. Ngời tiêu dùng luôn luôn quan
tâm đến giá cả hàng hoá và coi đó nh một chỉ dẫn về chất lợng hàng hoá và các
chỉ tiêu khác của hàng hoá, do vậy xác định một chính sách giá đúng có vai trò
sống còn đối với bất kỳ một doanh nghiệp nào.
Chính sách giá cả có liên hệ mật thiết với chiến lợc tiêu thụ. Chiến lợc giá
cả phối hợp một cách chính xác các điều kiện sản xuất và thị trờng, là đòn bảy
hoạt động có ý thức đối với thị trờng. Chính sách giá đúng sẽ giúp doanh nghiệp
bán đợc nhiều hàng hoá, thực hiện đợc mục tiêu lợi nhuận, tăng thị phần và
nâng cao uy tín của doanh nghiệp trên thơng trờng. Chính sách giá đúng sẽ phát
huy có hiệu quả các công cụ của Marketing hỗn hợp.
3.1. Quy trình định giá trong tiêu thụ sản phẩm.
Quy trình định giá đợc đặt ra khi doanh nghiệp phải định giá lần đầu, điều
này xảy ra khi doanh nghiệp triển khai một mặt hàng mới.
Website: http://www.docs.vn Email : lienhe@docs.vn Tel (: 0918.775.368
Việc xác định giá cả cho hàng hoá là một quá trình bao gồm 6 giai đoạn:
-Giai đoạn 1: Công ty xác định kỹ mục tiêu hay những mục tiêu Marketing
của mình nh đảm bảo sống sót, tăng tối đa lợi nhuận trớc mắt, giành vị trí hàng
đầu về các chỉ tiêu thị phần hay chất lợng hàng hoá.
-Giai đoạn 2: Công ty xây dựng cho mình đồ thị đờng cầu thể hiện số lợng
hàng hoá chắc chắn sẽ bán đợc trên thị trờng trong một khoảng thời gian cụ thể
theo các mức giá khác nhau . Cầu càng không co dãn thì giá cả do Công ty định
ra có thể càng cao.
-Giai đoạn 3: Công ty tính toán xem tổng chi phí của mình thay đổi nh thế
nào khi mức sản xuất khác nhau.
-Giai đoạn 4: Công ty nghiên cứu giá cả của các đối thủ cạnh tranh để sử
dụng chúng làm căn cứ khi xác định vị trí giá cả cho hàng hoá của mình.
-Giai đoạn 5: Công ty lựa chọn cho mình một trong những phơng pháp
hình thành giá cả sau: Chi phí bình quân cộng lãi, phân tích diều kiện hoà vốn
và đảm bảo lợi nhuận mục tiêu; xác định giá căn cứ vào giá trị cảm nhận đợc
của hàng hoá, xác định giá căn cứ vào mức giá hiện hành và xác định giá trên
cơ sở đấu thầu kín.
-Giai đoạn 6: Công ty quyết giá cuối cùng cho hàng hoá có lu ý đến sự
chấp nhận về mặt tâm lý đầy đủ nhất đối với giá đó và nhất thiết phải kiểm tra
xem giá đó có phù hợp với những mục tiêu của chính sách giá cả mà Công Ty
đang thi hành không và những ngời phân phối và các nhà kinh doanh, các nhân
viên bán hàng của Công Ty , các đối thủ cạnh tranh , những ngời cung ứng và
các cơ quan Nhà nớc có sẵn sàng chấp nhận không .
3.2. Các chính sách giá trong tiêu thụ sản phẩm
Trong thực tế nếu căn cứ vào các mức giá của doanh nghiệp so với các
mức giá hiện tại trên thị trờng , doanh nghiệp có thể áp dụng các chính sách giá
sau :
- Chính sách giá thấp
Một số doanh nghiệp theo đuổi chính sách giá bán nhỏ hơn giá của đối
thủ cạnh tranh . Trong một số trờng hợp , chính sách giá thấp có thể là phơng
thức tạm thời tơng đối hữu hiệu để phù hợp với các điều kiện trong thị trờng th-
ờng xuyên biến động . Chính sách giá thấp cho thấy xu hớng mở rộng thị trờng ,
thu hút sức cầu lớn và tạo cho ngời bán cơ hội để sử dụng hết năng lực sản xuất
kinh doanh của mình . Mặt khác trong trờng hợp sản phẩm của doanh nghiệp
đang ở pha cuối của chu kỳ sống ( pha suy thoái) thì doanh nghiệp có thể bán
Website: http://www.docs.vn Email : lienhe@docs.vn Tel (: 0918.775.368
phá giá để thu hồi vốn chuyển sang kinh doanh mặt hàng khác . Tuy nhiên , áp
dụng chính sách giá thấp thờng gây ra tâm lý nghi ngờ của ngời tiêu dùng về
chất lợng sản phẩm , mặt khác bán giá thấp gây bất lợi cho doanh nghiệp khi
tăng giá trong dài hạn .
- Chính sách giá theo giá thị trờng
Đây là chính sách giá bằng các mức giá hiện tại trên thị tròng . Căn cứ
vào giá bán của các doanh nghiệp đối với những sản phẩm cùng loại hoặc tơng
đơng để định giá cho sản phẩm của doanh nghiệp mình . Chính sách này đợc áp
dụng khi doanh nghiệp không có ý định hoặc không có khả năng lôi cuốn thêm
khách hàng và cũng không muốn để mất khách hàng . Chính sách định giá theo
giá thị trờng thờng đợc sử dụng khi doanh nghiệp tham gia vào thị trờng cạnh
tranh hoàn hảo , ở đây do không sử dụng yếu tố giá làm đòn bẩy kích thích ngời
tiêu dùng nên để tiêu thụ đợc sản phẩm phải tăng cờng công tác tiếp thị . Ngoài
ra để bán giá thị trờng doanh nghiệp phải thờng xuyên xem xét lại việc sản xuất
của mình nhằm giảm giá thành sản phẩm, nâng cao chất lợng phù hợp với thị
hiếu ngời tiêu dùng.
- Chính sách giá cao.
Thông thờng chính sách này sử dụng khi doanh nghiệp kiểm soát đợc thị
trờng, lúc này doanh nghiệp cần bán với giá cao để thu lợi nhuận độc quyền. Bá
ở mức giá tơng đối cao so với giá thị trờng có thể coi là một thủ pháp tạm thời
trong một số điều kiện nhất định. Chẳng hạn một khi doanh nghiệp quyết dịnh
tung một mặt hàng mới ra thị trờng nhng lo rằng nó sẽ nhanh chóng bị bắt chớc,
có thể định một giá tơng đối cao để thu hồi các chi phí nghiên cứu thị trờng,
triển khai mặt hàng mới càng sớm càng tốt trớc khi xuất hiện các đối thủ cạnh
tranh. Ngoài sản phẩm mới thì chính sách giá cao cũng thờng đợc áp dụng đối
với những mặt hàng cao cấp hoặc sản phẩm tuy không thuộc loại cao cấp nhng
chất lợng đặc biệt tốt. Đây chính là yếu tố tâm lý của ngời tiêu dùngmà các
doanh nghiệp cần khai thác, lợi dụng khi quyết định giá bán sản phẩm của
mình.
Tóm lại định giá đối với doanh nghiệp là vấn đề có ý nghĩa cực kỳ quan
trọng, nó vừa là khoa học nghệ thuật vừa là kỹ thuật có tính tiểu xảo. Tuỳ theo
từng điều kiện hoàn cảnh của thị trờng cũng nh của doanh nghiệp mà có các
chính sách định giá khác nhau.
4. Tổ chức quá trình tiêu thụ sản phẩm:
4.1. Lựa chọn ph ơng thức tiêu thụ sản phẩm .
Website: http://www.docs.vn Email : lienhe@docs.vn Tel (: 0918.775.368
Trong công tác tiêu thụ sản phẩm, việc lựa chọn phơng thức tiêu thụ đợc
coi là vấn đề có tính chất trọng tâm, bởi vì đây là lúc chuyển giao quyền sở hữu
sản phẩm từ ngời sản xuất sang ngời tiêu dùng. Có nhiều phơng thức tiêu thụ
sản phẩm. Tuy nhiên việc các doanh nghiệp áp dụng phơng thức tiêu thụ này
hay phơng thức tiêu thụ khác là do đặc tính sản phẩm, mục đích sử dụng chúng,
khối lợng mua bán nhiều hay ít, điều kiện giao nhận, vận chuyển hàng hoá giữa
ngời mua và ngời bán quyết định.
Nếu căn cứ vào quá trình vận động của hàng hoá từ ngời sản xuất đến ngời
tiêu dùng, ngời ta chia phơng thức phân phối tiêu thụ sản phẩm thành các loại
sau đây:
-Phơng thức phân phối-tiêu thụ trực tiếp.
-Phơng thức phân phối-tiêu thụ gián tiếp.
- Phơng thức phân phối-tiêu thụ hỗn hợp.
-Tiêu thụ trực tiếp: Tiêu thụ trực tiếp là hình thức doanh nghiệp sản xuất
bán thẳng sản phẩm của mình cho ngời tiêu dùng cuối cùng không qua các khâu
trung gian.

Phật giáp

Khi Hoàng tử Sidhartha 35 tuổi, một hôm ngài đến ngồi dới gốc cây bồ
đề ở ngoại vi thành phố Gaia thuộc vùng đất của vua Bimbisura, vua nớc
Magadha. Cho đến một hôm có nàng Sudjata, con gái của một nông dân trong
vùng đem cho ngài một bát cơm to nấu bằng sữa. Ăn xong, ngài xuống sông
tắm rửa, rồi trở lại gốc cây bồ đề. Ngài ngồi thiền định và nguyện sẽ không
đứng dậy nếu không tìm ra sự giải thoát về điều bí ẩn của sự đau khổ. Và
Hoàng tử đã ngồi dới gốc cây bồ đề suốt 49 ngày đêm. Bảy tuần lễ đó là cả
một chuỗi ngày đầy thử thách. Để phá sự thiền định của Hoàng tử, con quỹ dữ
Mara tìm mọi cách làm chàng nản chí. Thoạt đầu, quỷ Mara biến thành một sứ
giả đến báo cho Hoàng tử một tin bịa đặt là em trai Hoàng tử là Đevađatta nổi
loạn, bắt nhốt đức vua cha vào ngục và chiếm nàng Yashodrara làm vợ. Thế
nhng tin dữ đó không làm cho Hoàng tử bận tâm. Mara bèn cho gọi các quỷ dữ
tới làm ra ma to, gió lớn gây ra động đất, lụt lội nhng Hoàng tử vẫn ngồi bình
thản dới gốc cây bồ đề, cảm phục trớc ý chí kiên định của Hoàng tử, rắn thần
Naga dùng thân làm tán cho ma gió cho Hoàng tử ngồi. Thấy thế quỷ dữ Mara
bèn dùng biện pháp quyết liệt và tinh tế hơn để công phá vào thành trì kiên
định của Hoàng tử Sidhartha. Nó cho gọi ba cô con gái xinh đẹp của mình là
các nàng Khát vọng, khoái lạc và Dục vọng tới múa nhảy mê hoặc nhà tu hành
trẻ tuổi. Thế nhng biện pháp cuối cùng của quỷ Mara cũng thất bại và lũ quỷ
phải dời khỏi gốc cây bồ đề. Rạng sáng ngày 49, Siddhartha đã tìm ra bí mật
của sự đau khổ, đã tìm ra đợc vì sao thế giới lại tràn đầy khổ đau và đã tìm ra
đợc cách để chiến thắng sự đau khổ. Siddhartha đã hoàn toàn giác ngộ và trở
thành Buddha (Đấng giác ngộ). Sau khi giác ngộ Đức phật còn ngồi tiếp bảy
ngày nữa dới cây bồ đề suy ngẫm về những chân lý diệu kỳ mà mình đã khám
phá. Ngài phân vân không biết có nên phổ biến đạo pháp của mình cho thế giới
không vì có huyền diệu quá khó hiểu quá đối với mọi ngời. Chính thợng đế
Brahma phải giáng trần để khích lệ Đức phật truyền bá đạo pháp của mình cho
thế gian. Chỉ khi đó Phật mới dời khỏi gốc cây bồ đề đi đến khu vờn Lộc Uyển
gần Varanasi để giảng bài thuyết pháp đầu tiên cho năm ngời bạn tu khổ hạnh
của mình. Sự kiện này đợc ghi chép lại nh một sự kiện quan trọng nhất của
Đạo phật và đợc gọi là Phật quay bánh xe Đạo pháp ( chuyển Pháp Luân ).
5
Giáo pháp mới của Đạ phật đã gây ấn tợng mạnh đối với năm nhà tu, họ nhanh
chóng trở thành những môn đồ đầu tiên của Đức Phật. Vài ngày sau số môn đồ
của Phật đã tăng lên 60 ngời, theo thời gian số môn đồ Đạo Phật ngày càng
tăng và các tổ chức tăng gia đã ra đời.
Đến năm 80 tuổi, biết mình tuổi cao, sức yếu, Đức Phật cùng các môn
đồ trở về chân núi Hymalaya nơi ngài sinh ra và lớn lên. Trên đờng Phật đã
chuẩn bị mọi thứ cho các môn đồ để họ có thể tự lập đợc sau khi ngàu viên
tịch. Và, tại một nơi thuộc ngoại vi thành phố Cusinagara, Phật đã ra đi. Câu
nói cuối cùng của Phật là: Hỡi các tì kheo tất cả những gì đang tồn tại rồi sẽ
qua đi. Vậy các ngời càng không nên ngừng gắng sức!.
1.2 Nội dung chủ yếu của t tởng triết học Phật giáo.
T tởng triết lý Phật giáo đợc tập trung trong một khối lợng kinh điển rất
lớn, đợc tổ chức thành ba bộ kinh lớn gọi là tam tạng gồm:
- Tạng Luận: Gồm toàn bộ những giới luật của Phật giáo qui định cho cả
năm bộ phái Phật giáo nh: Tứ phần luật của thợng toạ bộ, Maha tăng kỷ luật
của Đại chúng bộ, căn bản nhất thiết hữu bộ luật Sau này còn thêm các
Bộ luật của Đại Thừa nh An lạc, Phạm Võng.
- Tạng kinh: Chép lời Phật dạy, trong thời kỳ đầu tạng kinh gồm nhiều
tập dới dạng các tiền đề, mỗi tập đợc gọi là một Ahàm.
- Tạng luận: Gồm những bài bình chú, giải thích về giáo pháp của Phật
giáo. Tạng luận gồm bảy bộ thể hiện một cách toàn diện các quan điểm về
giáo pháp của Phật giáo.
T tởng triết học Phật giáo trên hai phơng diện, về bản thể luận và nhân
sinh quan, chứa đựng những t tởng duy vật và biện chứng chất phác.
Phật giáo cho rằng các sự vật và hiện tợng trong vũ trụ ( chử pháp ) là vô
thuỷ, vô chung (vô cùng, vô tận). Tất cả thế giới đều ở quá trình biến đổi liên
tục (vô thờng ) không có một vị thần nào sáng tạo ra vạn vật cả. Tất cả các
Pháp đều thuộc về một giới ( vạn vật đều nằm trong vũ trụ) gọi là Pháp giới.
Mỗi một pháp ( mỗi một sự v iệc hiện tợng, hay một lớp sự việc hiện tợng) đều
ảnh hởng đến toàn Pháp. Nh vậy các sự vật, hiện tợng hay các quá trình của thế
6
giới là luôn luôn tồn tại trong mối liên hệ, tác động qua lại và qui định lẫn
nhau.
Tác phẩm thanh dung thực luận của kinh phật viết rằng: Có ngời cố
chấp là có Đại tự nhiên là bản thể chân thực bao khắp cả, lúc nào cũng thờng
định ra chu pháp
(1)
đạo Phật cho rằng toàn bộ ch pháp đều chi chi phối bởi luật
nhân quả, biến hoá vô thờng, không có cái bản ngã cố định, không có cái thực
thể, không có hình thức nào tồn tại vĩnh viễn cả. Tất cả đều theo luật nhân quả
biến đổi không ngừng và chỉ có sự biến hoá ấy là thờng còn ( vĩnh viễn ). Cái
nhân nhờ có cái duyên mới sinh ra đợc mà thành quả. Quả lại nhờ có duyên
mà thành nhân khác, nhân khác lại thành quả. Quả lại nhờ có duyên mà thành
nhân khác, nhân khác lại nhờ có duyên mà thành quả mới Cứ thế nối nhau
vô cùng vô tận mà thế giới, vạn vật, muôn loài, cứ sinh sinh, hoá hoá mãi.
Nh vậy ngay từ đầu Phật giáo đã đặt ra mục đích giải quyết vấn đề cơ
bản của Triết học một cách biện chứng và duy vật. Phật giáo đã gạt bỏ vai trò
sáng tạo thế giới của các đấng tối cao của Thợng đế và cho rằng bản thể
của thế giới tồn tại khách quan và không do vị thần nào sáng tạo ra cả. Cái bản
thể ấy chính là sự thờng hằng trong vận động của vũ trụ, là muôn ngàn hình
thức của vạn vật trong vận động, nó có mặt trong vạn vật nhng nó không dừng
lại ở bất kỳ hình thức nào. Nó muôn hình vạn trạng nhng lại tuân hành nghiêm
ngặt theo luật nhân quả.
Do qui luật nhân quả mà vạn vật ở trong quá trình biến đổi không
ngừng, thành, trụ, hoại, diệt ( sinh thành, biến đổi, tồn tại, tan rã và diệt vong).
Quá trình đó phổ biến khắp vạn vật, trong vũ trụ, nó là phơng thức thay đổi
chất lợng của sự vật và hiện tợng.
Phật giáo trong quá trình giải thích sự biến hoá vô thờng của vạn vật, đã
xây dựng nền thuyết nhân duyên. trong thuyết nhân duyên có ba khái
niệm chủ yếu là Nhân, Quả và Duyên.
- Cái gì phát động ra ở vật gây ra một hay nhiều kết quả nào đó, đợc gọi
là Nhân.
- Cái gì tập lại từ Nhân đợc gọi là Quả.
1
(1) Dẫn theo Đoàn Chính - Lơng Minh Cừ - LSTH ấn Độ cổ đại 1921
7
- Duyên: Là điều kiện, mối liên hệ, giúp Nhân tạo ra Quả. Duyên không
phải là một cái gì đó cụ thể, xác định mà nó là sự tơng hợp, điều kiện để giúp
cho sự biến chuyển của vạn Pháp.
Ví dụ hạt lúa là cái quả của cây lúa đã thành, mà lại là cái nhân của cây
lúa sắp thành. Lúa muốn thành cây lúa có bông lại phải nhờ có điều kiện và
những mối liên hệ thích hợp nh đất, nớc, không khí, ánh sáng. Những yếu tố
đó chính là Duyên.
Trong thế giới sinh vật, khi đã giải thích về nguyên nhân biến hoá vô th-
ờng của nó, từ quá khứ đến hiện tại, từ hiện đại tới tơng lại. Phật giáo đã trình
bày thuyết Thập Nhị Nhân Duyên ( mời hai quan hệ nhân duyên) đợc coi là
cơ sở của mọi biến đổi trong thế giới hiền sinh, một cách tất yếu của sự liên
kết nghiệp quả.
+ Vô minh: ( là cái không sáng suốt, mông muội, che lấp cái bản nhiên
sáng tỏ).
+ Hành: ( là suy nghĩ mà hành động, do hành động mà tạo nên kết quả,
tạo ra cái nghiệp, cái nếp. Do hành động mà có thức ấy là hành làm quả cho vô
minh và là nhân cho Thức).
+ Thức: ( Là ý thức là biết. Do thức mà có Danh sắc, ấy là Thức làm quả
cho hành và làm nhân cho Danh sắc).
+ Danh sắc: ( Là tên và hành ta đã biết tên ta là gì thì phải có hình và tên
của ta. Do danh sắc mà có Lục xứ, ấy danh sắc làm quả cho thức và làm nhân
cho Lục xứ).
+ Lục xứ hay lục nhập: ( Là sáu chỗ, sáu cảm giác: Mắt, mũi, lỡi, tai,
thân và tri thức. Đã có hình hài có tên phải có Lục xứ để tiếp xúc với vạn vật.
Do Lục nhập mà có xúc - tiếp xúc. ấy là Lục xứ làm quả cho Danh sắc và làm
nhân cho Xúc.)
+ Xúc: ( Là tiếp xúc với ngoại cảnh qua sáu cơ quan xúc giác gây nên
cmở rộng xúc, cảm giác. Do xúc mà có thụ ấy là xúc làm quả cho Lục xứ và
làm nhân cho Thụ.)
+ Thụ: (Là tiếp thu, lĩnh nạp, những tác động bên ngoài tác động vào
mình. Do thụ mà có ái. ấy là thụ làm quả cho Xúc và làm nhân cho ái.)
8
+ ái: (Là yêu, khát vọng, mong muốn, thích. Do ái mà có Thủ. Do ấy, ái
làm quả cho Thụ và làm nhân cho Thủ.)
+ Thủ: ( Là lấy, chiếm đoạt cho minh. Do thủ mà có Hữu. Do vậy mà
Thủ làm quả cho ái và làm nhân cho Hữu.)
+ Hữu: ( Là tồn tại, hiện hữu, ham, muốn, nên có dục gây thành cái
nghiệp. Do Hữu mà có sinh, do đó Hữu là quả của Thủ và làm nhân của Sinh).
+ Sinh: ( Hiện hữu là ta sinh ra ở thế gian làm thần thánh, làm ngời, làm
súc sinh. Do sinh mà có Tử, ấy là sinh làm quả cho Hữu và làm nhân cho Tử).
+ Lão tử: ( Là già và chết, đã sinh ra là phải già yếu mà đã già là phải
chết. Nhng chết - sống là hai mặt đối lập nhau không tách rời nhau. Thể xác
tan đi là hết nhng linh hồn vẫn ở trong vòng vô minh. Cho nên lại mang cái
nghiệp rơi vào vòng luân hồi ( khổ não).
Thập nhị nhân duyên nh nớc chảy kế tiếp nhau không bao giờ cạn,
không bao giờ ngừng, nên đạo Phật là Duyên Hà. Các nhân duyên tự tập nhau
lại mà sinh mãi mãi gọ là Duyên hà mãn. Đoạn này do các duyên mà làm quả
cho đoạn trớc, rồi lại do các duyên mà làm nhân cho đoạn sau. Bởi 12 nhân
Duyên mà vạn vật cứ sinh hoá vô thờng.
- Mối quan hệ Nhân - Duyên là mối quan hệ biện chứng trong không
gian và thời gian giữa vạn vật. Mối quan hệ đó bao trùm lên toàn bộ thế giới
không tính đến cái lớn nhỏ, không tính đến sự giản đơn hay phức tạp. Một hạt
cát nhỏ đợc tạo thành trong mối quan hệ nhân quả của toàn vũ trụ. Cả vũ trụ
hoà hơp tạo nên nó. Cũng nh nó hoà hợp tạo nên cả vũ trụ bao la. Trong một có
tất cả trong tất cả có một. Do nhân Duyên mà vạn vật sinh hay diệt. Duyên hợp
thì sinh, Duyên tan thì diệt.
Vạn vât sinh hoá vô cùng là do ở các duyên tan hợp, hợp tan nối nhau
mà ra. Nên vạn vật chỉ tồn tại ở dạng tơng đối, trong dòng biến hoá vô tận vô
thờng vô thực thể, vô bản ngã, chỉ là h ảo. Chỉ có sự biến đổi vô thờng của vạn
vật, vạn sự theo nhân duyên là thờng còn không thay đổi.
Do vậy toàn bộ thế giới đa dạng, phong phú, nhiều hình, nhiều vẻ cũng
chỉ là dòng biến hoá h ảo vô cùng, không có gì là thờng định, là thực, là không
thực có sinh, có diệt, có ngời, có mình, có cảnh, có vật, có không gian, có thời
9
gian. Đó chính là cái chân lý cho ta thấy đợc cái chân thế tuyệt đối của vũ trụ.
Thấy đợc điều đó gọi là chân nh là đạt tới cõi hạnh phúc, cực lạc, không
sinh, không diệt, niết bàn.
Thế giới của chúng sinh (loài ngời) cũng do nhân duyên kết hợp mà
thành. Đó là sự kết hợp của hai thành phần: Phần sinh lý và phần tâm lý.
- Cái tôi sinh lý tức là thể xác, hình chất với yếu tố sắc ( địa, thuỷ,
hoá, phong ) tức là cái cảm giác đợc.
- Cái tôi tâm lý ( tinh thần ) linh hồn tức là tâm với 4 yếu tố chỉ có tên
gọi mà không có hình chất gọi là Danh.
Trong Sắc gồm những cái nhìn thấy đợc cũng nh những thứ không
nhìn thấy đợc nếu nó nằm trong quá trình biến đổi của sắc gọi là vô biến
sắc nh vật chất chuyển hoá thành năng lợng chẳng hạn.
Bốn yếu tố do nhân duyên tạo thành phần tâm lý ( tinh thần ) của con
ngời là:
+ Thụ: Những cảm giác, cảm thụ về khổ hay sớng, đa đến sự xúc chạm
lĩnh hội thân hay tâm.
+ Tởng: Suy nghĩ, t tởng.
+ Hành: ý muốn thúc đẩy hành động.
+ Thức: Nhận thức, phân biệt đối tợng tâm lý ta là ta.
Hai thành phần tạo nên từ ngũ uẩn do Nhân - Duyên tạo thành mỗi sinh
vật cụ thể có danh và có sắc. Duyên hợp ngũ uẩn thì là ta. Duyên tan ngũ uẩn
thì là diệt. Quá trình hợp tan ngũ uẩn do Nhân - Duyên là vô cùng tận.
- Các yếu tố của ngũ uẩn cũng luôn luôn biến hoá theo qui luật nhân hoá
không ngừng không nghỉ, nên mọi sinh vật cũng chỉ là vụt mất, vụt còn.
Không có sự vật riêng biệt, cố định, không có cái tôi, cái tôi hôm qua không
còn là cái tôi hôm nay. Kinh Phật có đoạn viết Sắc chẳng khác không, không
chẳng khác sắc, sắc là không, không là sắc. Thụ, Tởng, Hành, Thức cũng đều
nh thế.
Nh vậy thế giới là biến ảo vô thờng, vô định. Chỉ có những cái đó mới là
chân thực, vĩnh viễn, thờng hằng. Nếu không nhận thức đợc nó thì con ngời sẽ
lầm tởng ta tồn tại mãi mãi, cái gì cũng thờng định, cái gì cũng của ta. Do đó,
10
mà con ngời cứ khát ái, tham dục cứ mong muốn và hành động chiếm đoạt tạo
ra kết quả mà kết quả đó có thể tốt, có thể xấu gây nên nghiệp báo, rơi vào bể
khổ triền miên không bao giờ dứt.
Sở dĩ có nỗi khổ là do qui định của Luật nhân quả. Vì thế mà ta không
thấy đợc cái luật nhân bản của mình ( bản thể chân thực ). Khi đã mắc vào sự
chi phối của Luật Nhân - Duyên, thì phải chịu nghiệp báo và kiếp luân hồi,
luân chuyển tuần hoàn không ngừng, không dứt.
Nghiệp và luân hồi không những chỉ là những khái niệm của Triết học
Phật giáo mà có từ trong Upanishad.
Nghiệp chữ phạn và Karma là cái do những hoạt động của ta, do hậu
quả việc làm của ta, do hành động của thân thể ta. Đợc gọi là thân nghiệp,
còn hậu quả của những lời nói của ta, phát ngôn của ta thì đợc gọi làg khẩu
nghiệp. Hay những cái do ý nghĩ của ta, do tâm tue của ta gây nên đợc gọi là
ý nghiệp. Tất cả những thân nghiệp, khẩu nghiệp, ý nghiệp là do ta tham dục
mà thành, do ta muốn thoả mãn tham vọng của mình gây nên. Sở dĩ ta tham
dục vì ta cha hiểu đơc chân bản vốn có của ta cũng nh vạn vật là luôn luôn biến
đổi không có gì là thờng định và vĩnh viễn cả.
Cuộc đời con ngời là sự ghánh chịu hậu quả của nghiệp đơng thời và các
kiếp sống trớc rồi nó tiếp tục chi phối cả đời sau.
Nghiệp báo trong một đời là sự tổng hợp của các nghiệp gây ra trong
hiện tại cộng với các nghiệp gây ra trong quá khứ, nó quyết định đời sau xấu
hay tốt, thiện hay ác.
Luân hồi: Chữ phạn là Samsara. Có nghĩa là bánh xe quay tròn. Đạo
phật cho rằng, sau khi một thể xác sinh vật nào đó chết thì linh hồn sẽ tách ra
khỏi thể xác và đầu thai vào một sinh vật khác nhập vào một thể xác khác (có
thể là con ngời, loài vật thậm chí cỏ cây). Cứ thế mãi do kết quả, quả báo hành
động của những kiếp trớc gây ra. Đó cũng là cách lý giải căn nguyên nỗi khổ ở
đời con ngời.
Sau khi lý giải đợc nỗi khổ ở cuộc đời con ngời là do thập nhị nhân
duyên làm cho con ngời rơi vào bể trầm luân. Đạo Phật đã chủ chơng tìm con
11
đờng diệt khổ. Con đờng giải thoát đó không những đòi hỏi ta nhận thức đợc
nó mà cao hơn ta phải hành động, phải thấm nhuần tứ diệu đế.
Tứ diệu đế: Là bốn sự thật chắc chắn, bốn chân lý lớn, đòi hỏi chúng
sinh phải thấu hiểu và thực hiện nó. Tứ diệu đế gồm:
1. Khổ đế: Con ngời và vạn vật sinh ra là khổ, ốm đau là khổ, già yếu là
khổ, chết là khổ, ghét nhau mà phải sống gần nhau là khổ, yêu nhau mà phải
chia lìa nhau là khổ, mất là khổ mà đợc cũng là khổ. Những nỗi khổ ấy từ
đâu? chúng ta tiếp tục tìm hiểu Tập đế.
2. Tập đế: Tập là tập hợp, tụ tập lại mà thành. Vậy do những gì tụ tập lại
mà tạo ra nỗi khổ cho chúng sinh?
Đó là do con ngời có lòng tham, dâm (giận dữ ), si ( si mê, cuồng mê,
mê muội) và dục vọng. Lòng tham và dục vọng của con ngời xâu xé là do con
ngời không nắm đợc nhân duyên. Vốn nh là một định luật chi phối toàn vũ trụ.
Chúng sinh khômg biết rằng mọi cái là ảo ảnh, sắc sắc, không không. Cái tôi t-
ởng là có nhng thực là không. Vì không hiểu đợc ra nỗi khổ triền miên, từ đời
này qua đời khác.
3. Diệt đế: Là phải thấu hiểu đợc Thập nhị nhân duyên để tìm ra đợc
căn nguyên của sự khổ - để dứt bỏ từ ngọn cho đến gốc rễ của cái khổ. Thực
chất là thoát khỏi nghiệp chớng, luân hồi, sinh tử.
4. Đạo đế: Là con ngời ta phải theo đế diệt khổ, phải đào sâu suy nghĩ
trong thế giới nội tâm ( thực nghiệm tâm linh ). Tuy luyện tâm trí, đặc biệt là
thực hành YOGA để đạt tới cõi siêu phàm mà cao nhất là đạt tới cõi phận là
đạt tới trình độ giác ngộ bát nhã. Tới chừng đó sẽ thấy đợc chân nh và thanh
thản tuyệt đối, hết ham muốn, hết tham vọng tầm thờng, tức là đạt tới cói niết
bàn không sinh, không diệt.
Thực hiện Đạo đế là một quá trình lâu dài, kiên trì, giữ nguyên giới luật
tập trung thiên định cao độ Phật giáo đã trình bày 8 con đờng hay 8 nguyên tắc
( Bát chính Đạo - buộc ta phải tuân thủ bát chính đạo gồm:
- Chính kiến: Phải nhận thức đúng, phân biệt đợc phải trái, không để cho
những cái sai che lấp sự sáng suốt.
- Chính t duy: Suy nghĩ phải, phải chính, phải đúng đắn.
12
- Chính nghiệp: Hành động phải chân chính, phải đúng đắn.
- Chính ngữ: Nói phải đúng, không gian dối, không vu oan cho ngời
khác.
- Chính mệnh: Sống trung thực, không tham lam, vụ lợi, gian tà, không
đợc bỏ điều nhân nghĩa.
- Chính tịnh tiến: Phải nỗ lực, siêng năng học tập, có ý thức vơn lên để
đạt tới chân lý.
- Chính niệm: Phải luôn luôn hớng về đạo lý chân chính, không nghĩ
đến những điều bạo ngợc gian ác.
- Chính định: Kiên định tập trung t tởng vào con đờng chính, không bị
thoái chí, lay chuyển trớc mọi cán dỗ.
Muốn thực hiện đợc Bát chính đạo thì phải có phơng pháp để thực
hiện nhằm ngăn ngừa những điều gian ác gây thiệt hại cho mình và những ngời
làm điều thiện có lợi ích cho mình và cho ngời. Nội dung của các phơng pháp
đó là thực hiện Ngũ giới ( năm điều răn ) và Lục độ (Sáu phép tu ).
- Ngũ giới gồm:
+ Bất sát: Không sát sinh
+ Bất đạo: Không làm điều phi nghĩa.
+ Bất dâm: Không dâm dục.
+ Bất vọng ngữ: Không bịa đặt, không vu oan giáo hoạ cho kẻ
khác, không nói dối.
- Lục độ gồm:
+ Bố thí: Đêm công sức, tài trí, của cải để giúp ngời một cách
thành thực chứ không để cầu lợi hoặc ban ơn.
+ Trí giới: Trung thành với điều răn, kiên trì tu luyện.
+ Nhẫn nhục: Phải biết kiên nhẫn, nhờng nhịn, chịu đựng để làm
chủ đợc mình.
+ Tịnh tiến: Cố gắng nỗ lực vơn lên.
+ Thiền định: T tởng phải tập trung vào điều ngay, chính không
để cho cái xấu cho lấp.
13
+ Bát nhã: Trí tuệ thấy rõ hết, hiểu thấu hết mọi chuyện trên thế
gian.
Tóm lại: Phật giáo cho rằng chỉ có bằng sự kiên định để thực hiện Bát
hành đạo, Ngũ giới, Lục độ thì chúng sinh mới có thể giải thoát mình ra
khỏi nỗi khổ. Phật giáo không chủ trơng giải phóng bằng cách mạng xã hội.
Mặc dù Phật giáo lên án rất gay gắt chế độ ngời bóc lột ngời, chống lại chủ
nghĩa duy tâm cua Bàlamôn giáo. Đó là một trong những nhợc điểm đồng thời
cũng là u điểm nửa vời của Đạo phật. Đứng trớc bể khổ của chúng sinh Phật
giáo chủ trơng cải tạo tâm linh chứ không phải cải tạo thế giới hiện thực. Nh
vậy Phật giáo nguyên thuỷ có t tởng vô thần, phủ nhận đấng sáng tạo ( vô ngã,
vô tạo giả) và có t tởng biện chứng ( vô thờng, lý thuyết Duyên khởi ). Tuy
nhiên, Triết học Phật giáo cũng thể hiện tính duy tâm chủ quan khi coi thế giới
hiện thực là ảo giả và do cái tâm vô minh của con ngời tạo ra.
1.3 Sự truyền bá Phật giáo trên thế giới
Trớc khi Thích ca Mâu Ni tạ thế, các khu vực truyền bá Đạo Phật chủ
yếu ở miền Trung lu vực Sông Hằng, đặc biệt xung quanh các khu vực thành
phố lớn mới nổi lên. Sau khi ngài tạ thế, các thế kỷ trực tuyến của ngài đã đem
Đạo Phật mở rộng đến hạ lu sông Hằng về phía Đông, phía Nam đến bờ sống
Caođaveri, phía Tây đến bờ biển Arập, phía Bắc tới khu vực Thaiysiro. ở thời
kỳ thống trị của vua Asôca thuộc vơng triều Maurya, Đạo phật bắt đầu phát
triển tới các cùng biển của thứ Đại lục, Đông tới Miama, Nam tới Xrilanca,
Tây tới Xyri, Aicập Nhanh chóng trở thành tôn giáo mang tính thế giới. Sau
khi vơng triều Casan (kushan) hng khởi lại truyền tới Iran, các nơi ở trung tâm
Châu á, rồi qua con đờng tơ lụa truyền vào Trung Quốc.
Các nơi khác: Mấy năm gần đây ở một số nớc nh: Italya, Thuỵ sỹ, thuỵ
Điển, Tiệp Việc nghiên cứu Đạo Phật cũng rất sôi nổi, đã xây dựng nên
không ít cơ sở nghiên cứu Phật giáo và trung tâm nghiên cứu Phật học. Ví dụ
sở nghiên cứu Trung Đông, Viễn Đông Italia, dới sự chủ trì của Đỗ Kỳ đã
biên tập và xuất bản T sách La mã với Đông Phơng ( Đến năm 1977 đã xuất
bản đợc 51 loại ) trong đó bao gồm rất nhiều trớc tác phẩm Phật giáo.
14

Xem chi tiết: Phật giáp


Triển khai tổ chức thực hiện công tác bảo hộ lao động tại các đơn vị xí nghiệp

85

4337 -
86
Xà lan giao nhn xng du vn chuyn. Yêu cu k thut o lng.

4532 -
88
Trm cp phát xng du.

4586 -
97
Quy phm an toàn bo qun, vn chuyn vt liu n. Thay th TCVN 4586-88.

4878 -
89
(ISO 3841-1977) Phân loi cháy.

4879 -
89
(ISO 6309-1987) Phòng cháy. Du hiu an toàn.

4933 -
89
(ISO 6826-1982) )ng c t trong kiu pit-tông. Phòng chng cháy.

5040 -
90
( ISO 6690 - 1986 ) Thit b phòng cháy và cha cháy. Yêu cu k thut.

5279 -
90
An toàn cháy n. Bi cháy. Yêu cu chung.

5314 -
91
Dàn khoan bin. Quy phm phân cp và ch to. Phòng và cha cháy.

5303 -
90
An toàn cháy. Thut ng và nh ngh&a

5684 -
92
An toàn các công trình xng du. Yêu cu chung.

6174 -
97
Vt liu n công nghip. Quy phm an toàn trong sn xut và nghim thu, th* n
Chiu sáng nhân to

2062 -
86
Chiu sáng nhân to trong nhà máy, xí nghip dt thoi si bông.

2063 -
86
Chiu sáng nhân to trong nhà máy c khí.

3257 -
86
Chiu sáng nhân to trong xí nghip may công nghip.

3258 -
86
Chiu sáng nhân to trong nhà máy óng tàu.

3743 -
83
Chiu sáng nhân to trong nhà máy công nghip và công trình công nghip.

4213 -
86
Chiu sáng nhân to trong xí nghip ch bin cao su.

4436 -
86
Ngu'n sáng, phng pháp o thông s ánh sáng.

4691 -
89
)èn in chiu sáng. Yêu cu an toàn chung.

5176 -
90
Chiu sáng nhân to. Phng pháp o  d!i.
Trang b phng tin bo v cá nhân

1598 -
74
Kh%u trang chng bi.

1599 -
74
Qun áo bo h lao ng dùng cho công nhân luyn kim.

1594 -
74
Qun áo bo h lao ng dùng cho nam công nhân luyn kim.

1600 -
83
Qun áo bo h lao ng dùng cho nam công nhân.

1601 -
83
Qun áo bo h lao ng dùng cho n công nhân.

1841 -
76
Bao tay bo h lao ng bng da, gi da và bt.

2603 -
87
M# bo h lao ng cho công nhân hm m$.

2604 -
78
Qun áo bo h lao ng cho nam công nhân thm dò và khai thác du khí.

2605 -
78
Qun áo bo h lao ng cho nam công nhân thm dò và khai thác du khí. Yêu cu k
thut.

2606 -
78
Phng tin bo v tay. Phân loi.

2607 -
78
Qun áo bo h lao ng. Phân loi.

2608 -
78
Giy bo h lao ng bng da và vi. Phân loi.

2609 -
78
Kính bo h lao ng. Phân loi.

2610 -
78
Qun áo bo h lao ng. Danh mc các ch+ tiêu cht lng.

3154 -
79
Phng tin bo v cá nhân. Phng pháp xác nh th trng ( trng nhìn).

3155 -
79
Giy bo h lao ng bng da, bng vi. Danh mc các ch+ tiêu cht lng.

3156 -
79
Phng tin bo v tay. Danh mc ch+ tiêu cht lng.

3579 -
81
Kính bo h lao ng. M,t kính không màu.

3580 -
81
Kính bo h lao ng. Cái l!c sáng bo v m,t.

3581 -
81
Kính bo h lao ng. Yêu cu k thut chung và phng pháp th*.

3740 -
82
Mt n và bán mt n l!c c công nghip. Hp l!c. Phng pháp xác nh thi gian có
tác dng bo v hp l!c i vi các cht dng hi.

3741 -
82
Hp l!c dùng cho mt n công nghip vi cht c ô-xít cacbon

3742 -
82
Hp l!c dùng cho mt n công nghip vi cht c dng khí.

4357 -
86
Giy bo h lao ng cho công nhân i lô cao su.

4498 -
88
Phng tin bo v tp th chng bc x ion hoá

4530 -
88
Khi s* dng phng tin cá nhân, phng pháp sinh lý.

4742 -
89
Qun áo bo h lao ng dùng cho công nhân i lô cao su.

5039 -
90
Phng tin bo v m,t, cái l!c tia cc tím.

5082 -
90
Phng tin bo v m,t. Yêu cu k thut

5083 -
90
Phng tin bo v m,t cá nhân dùng cho hàn và các k thut liên quan, cái l!c sáng

5111 -
90
Xác nh kh nng làm vic ca ngi khi s* dng phng tin bo v cá nhân.
Phng pháp sinh lý.

5203 -
90
(ISO 2801-1973) Qun áo bo h lao ng chng nóng và l*a. Kin ngh chung cho
ngi s* dng và chu trách nhim s* dng.

5243 -
90
(ISO 2801-1973) Qun áo bo h lao ng chng nóng và l*a. Kin ngh chung cho
ngi s* dng và chu trách nhim s* dng.

5586 -
91
Gng cách in (BBAD iu 2.4).
An toàn máy móc công ngh

02-75 Quy phm an toàn bình chu áp lc.

09-77 Quy phm an toàn ng ng d-n hi và nc nóng.

2284 -
78
Tiêu chu%n máy bin áp hàn mt pha.

2292 -
78
Công vic sn.Yêu cu chung v an toàn.

2293 -
78
Gia công g Yêu cu chung v an toàn.

2294 -
78
Nhit luyn kim loi.Yêu cu chung v an toàn.

2870 -
79
R le áp sut Pdn n 100N/cm
2
.

032 - 83 Quy trình kim tra an toàn chai áp lc.

02 - 90 Quy trình khám nghim bình áp lc.

3146 -
86
Công vic hàn in. Yêu cu chung v an toàn.
Thay th : TCVN 3146-79.

3147 -
90
Quy phm an toàn trong công tác xp d( . Yêu cu chung v an toàn. Thay th: TCVN
3147 - 79. Sx1(90).

3148 -
79
Bng ti. Yêu cu chung v an toàn.

3149 -
79
To các lp ph kim loi và các lp ph vô c. Yêu cu chung v an toàn.

3152 -
79
Dng c mài. Yêu cu v an toàn.

3187 -
79
Tiêu chu%n máy phát hàn.

3259 -
92
Máy bin áp và cun kháng in lc. Yêu cu v AT. Thay th: TCVN 3259 - 79. SX
1(92)

3288 -
79
H thng thông gió. Yêu cu chung v an toàn.

23-81 Quy phm an toàn n'i hi.

4162 -
82
Xi téc ô tô. Yêu cu an toàn .

3748 -
83
Máy gia công kim loi. Yêu cu chung v an toàn.

4163 -
85
Máy in cm tay. Yêu cu chung v an toàn.

4206 - H thng lnh. K thut an toàn.
86

4244 -
86
Quy phm k thut an toàn thit b nâng.

4245 -
86
Quy phm k thut an toàn và k thut v sinh trong sn xut, s* dng axetylen, oxy 
gia công kim loi.

4530 -
88
Tiêu chu%n thit k kho xng du.

2296 -
89
Thit b rèn ép. Yêu cu chung v an toàn.
Thay th: TCVN 2296-78

4717 -
89
Thit b sn xut. Che ch,n an toàn. Yêu cu chung v an toàn.

4723 -
89
Thit b gia công g Yêu cu chung v an toàn i vi kt cu máy.
104. 4725 -
89
Máy c,t kim loi. Yêu cu chung v an toàn i vi kt cu máy.
105. 4726 -
89
K thut an toàn. Máy c,t kim loi. Yêu cu i vi trang thit b in.
106. 4730 -
89
Sn xut gch ngói nung. Yêu cu chung v an toàn.
107. 4744 -
89
Quy phm k thut an toàn trong các c s c khí. Thay th: QPVN 10-77
108. 4750 -
89
(ST SEV 2153-80) V$ bo v á mài. Kích thc c bn và yêu cu k thut.
109. 4755 -
89
(ST SEV 4474-84) Cn trc. Yêu cu an toàn i vi thit b thu/ lc.
110. 5109 -
89
Thit b axetylen. Yêu cu chung v an toàn.
111. 5178 -
90
Quy phm k thut an toàn trong khai thác và ch bin á l thiên. Thay th QPVN 22-
81.
112. 5179 -
90
(ST SVE 5312 - 85) Máy nâng h. Yêu cu th* nghim thit b thu/ lc v an toàn.
113. 5180 -
90
(ST SEV 1727 - 86) Palng in. Yêu cu chung v an toàn.
114. 5181 -
90
Thit b nén khí. Yêu cu chung v an toàn.
115. 5183 -
90
(ST SEV 499 - 77) Máy c,t kim loi. Yêu cu riêng v an toàn i vi kt cu máy mài và
ánh bóng.
116. 5184 - (ST SEV 500 - 77) Máy c,t kim loi. Yêu cu riêng i vi kt cu máy khoan.
90
117. 5185 -
90
(ST SEV 540 - 77) Máy c,t kim loi. Yêu cu riêng v an toàn i vi kt cu máy tin.
118. 5186 -
90
(ST SEV 576 - 77) Máy c,t kim loi. Yêu cu riêng v an toàn i vi kt cu máy phay.
119. 5187 -
90
(ST SEV 577 - 77) Máy c,t kim loi. Yêu cu riêng v an toàn i vi kt cu máy doa
ngang.
120. 5188 -
90
(ST SEV 578 - 77) Máy c,t kim loi. Yêu cu riêng v an toàn i vi kt cu máy bào,
s!c và chut.
121. 5206 -
90
(ST SEV1718- 79) Máy c,t kim loi. Yêu cu riêng v an toàn i vi i tr!ng và tng
tr!ng.
122. 5207 -
90
(ST SEV1722-88) Máy nâng h c%u conten. Yêu cu v an toàn.
123. 5208 -
90
(ST SEV 1723-88) Máy nâng h. Yêu cu v an toàn.
124. 5209 -
90
(ST SEV 2689-80) Máy nâng h. Yêu cu v an toàn i vi thit b in.
125. 5236 -
91
Quy phm khai thác m$ l thiên.
126. 5308 -
91
Quy phm k thut an toàn trong xây dng. Thay th QPVN 14-79.
127. 5331 -
91
Thit b axetylen. Yêu cu an toàn i vi bình sinh khí.
128. 5332 -
91
Thit b axetylen. Yêu cu an toàn i vi kt cu thit b công ngh chính.
129. 5334 -
91
Thit b in kho du và sn ph%m du. Quy phm thit b an toàn trong thit k và l,p
t.
130. 5346 -
91
(ST SEV 5307 - 85) K thut an toàn n'i hi và n'i nc nóng. Yêu cu chung i vi
vic tính  bn.
131. 5636 -
91
Thit b úc. Yêu cu an toàn.
132. 5650 -
92
Ô tô, h thng phanh. Yêu cu an toàn.
133. 5662 -
92
Máy kéo và máy nông nghip. Yêu cu an toàn chung.
134. 5663 -
92
Thit b lnh. Yêu cu an toàn.
135. 5744 -
93
Thang máy.Yêu cu an toàn trong l,p t và s* dng.
136. 6004 -
95
Thay th các chng I, II, III, IV, VI và chng VII ca QPVN 23 - 81 - N'i hi.
137. 6005 -
95
Thay th cho chng V ca QPVN 23 - 81 - N'i hi.
138. 6006 -
95
Thay th cho các chng VIII, IX, X và chng XIV ca QPVN 23 - 81 - N'i hi.
139. 6007 -
95
Thay th các chng X, X - QPVN 23 - 81 - N'i hi.
140. 6008 -
95
Thay th cho chng V ca QPVN 23 - 81 -N'i hi ; các chng V, VI ca QPVN 2 - 75
- Bình chu áp lc.
141. 6153 -
96
Thay th cho các chng I,II, III ; cho các phn 1, 2, 3 và 4 ca chng IV; chng V;
phn 1 chng X ca QPVN - 2 - 75 - Bình chu áp lc.
142. 6154 -
96
Thay th phn 6 chng IV; phn 2 chng XI ca QPVN 2 - 75 - Bình chu áp lc.
143. 6155 -
96
Thay th cho chng VI,VII; phn 3, 4 chng X; phn 3, 4 chng XI ca QPVN 2 -
75- Bình chu áp lc.
144. 6156 -
96
Thay th cho phn 2 chng X, phn 2 chng XI và chng XV ca QPVN 2 - 75 -
Bình chu áp lc.
An toàn v in

2282 -
93
Cu dao o chiu và cu dao cách ly.

2295 -
78
T in ca thit b phân phi và trm ca bin áp tr!n b.Yêu cu v an toàn.

2408 -
77
 và phích c,m in mt pha.

2572 -
78
Bin báo an toàn v in.

3144 -
79
Sn ph%m k thut in. Yêu cu chung v an toàn.

3145 -
79
Khí c óng ng,t mch in, in áp 1000V. Yêu cu v an toàn .

3195 -
79
Tip im iu khin bng t

3256 -
79
An toàn in. Thut ng và nh ngh&a.

244 - 85 Công t,c, cu dao, dây cháy, cu cháy

4145 -
85
Thit b ng,t in bo v ngi dùng  các máy và  các dng c in di ng có in
áp 1000v.

4476 -
87
Dng c o in. Yêu cu chung.

5130 -
90
m in. Yêu cu k thut.

2699 -
92
Dng c in sinh hot. Yêu cu chung v an toàn và phng pháp th*.

3259 -
92
Máy bin áp và cun kháng in lc. Yêu cu v AT. Thay th: TCVN 3259 - 79. SX
1(92)

3620 -
92
Máy in quay. Yêu cu an toàn .
Thay th TCVN 3620 - 81. SX 1(92).

3620 -
92
Máy in quay. Yêu cu an toàn .
Thay th TCVN 3620 - 81. SX 1(92).

3623 -
81
Khí c in mch chuyn mch in áp n 1000V.

3661 -
81
Thit b phân phi in áp n 500 V

3661 -
82
Thit b phân phi in áp n10KV

3718 -
82
Trng in t tn s Raiô. Yêu cu chung v an toàn.

4086 -
85
An toàn in trong xây dng. Yêu cu chung.

4114 -
85
Thit b k thut in có in áp ln hn 1000V. Yêu cu v an toàn.

4691 -
89
)èn in chiu sáng. Yêu cu an toàn chung.

3787 -
83
R le in . Thut ng nh ngh&a.

4726 -
89
K thut an toàn. Máy c,t kim loi. Yêu cu i vi trang thit b in.

4756 -
89
Quy phm ni t và ni không các thit b in.

4759 -
93
S ( ng dây in áp n 35KV.

4912 -
89
Khí c in áp n 1000V.

5180 -
90
(ST SEV 1727 - 86) Palng in. Yêu cu chung v an toàn.

5170 -
90
S cách in kiu xuyn in áp n 35KV.

5172 -
90
Cái cách in. Yêu cu  bn in.

5173 -
90
Máy c,t in t ng dòng in n 6300A.

5174 -
90
Máy c,t in t ng in áp n 1000V

5556 -
91
Thit b in h áp. Yêu cu chung v bo v chng in git.

5587 -
91
Sào cách in (BBAD iu 1.11)

5589 -
91
Thm cách in (BBAD iu 1.8 và 1.9)

5588 -
91
ng cách in (BBAD iu 2.4).

5626 -
91
Giy cách in. Yêu cu k thut.

5627 -
91
Giy cách in. Phng pháp th*.

5628 -
91
Tm cách in. Yêu cu k thut.

5629 -
91
Tm cách in. Phng pháp th*.

5630 -
91
Bng dính cách in. Yêu cu k thut.

5631 -
91
Bng dính cách in. Phng pháp th*.

5659 -
92
Thit b sn xut. B phn iu khin. Yêu cu an toàn.

5699 -
92
An toàn s* dng in sinh hot.

5717 -
93
Van chng sét.

5767 -
93
Cu chì in áp trên 1000V.

5768 -
93
Cu dao in áp trên 1000V.

5769 - S máy bin áp in. Lc in áp trên 35KV.
93
V sinh và môi trng

3150 -
79
Phng pháp o ting 'n ti ch. làm vic.

3151- 79 Các phng pháp xác nh c tính 'n ca máy.

3985 -
85
Ting 'n, mc cho phép tai các v trí lao ng.

4814 -
89
Máy in quay. Mc 'n cho phép.

4815 -
89
Máy in quay. Xác nh mc 'n.

5125 -
89
Rung các giá tr cho phép ti ni làm vic.

5127 -
90
Rung cc b, giá tr cho phép ánh giá.

5136 -
90
Ting 'n. Yêu cu chung và phng pháp o.

5182 -
90
Máy c,t kim loi. Ting 'n cho phép.

5419 -
91
Máy cm tay. Mc 'n cho phép.

5452 -
91
C s git m gia súc. Yêu cu v sinh.

5508 -
91
Không khí vùng làm vic vi khí hu. Phng pháp o.

5509 -
91
Không khí vùng làm vic bi cha silic. N'ng  ti a cho phép và ánh giá.

5585 -
91
Công tác ln. Yêu cu v an toàn.
Bo v phòng chng phóng x

1638 -
75
Ký hiu bng hình v0 trên s ' in. B dò bc x ion hoá.

3527 -
82
Cht thi phóng x và bán phóng x, t%y x, ion khí phóng x. Thut ng và nh ngh&a.

3728 -
82
Cht thi phóng x và l-n x.

4397 -
87
Quy phm an toàn bc x ion hoá.